Działania rzecznicze 2026
- Tezy #prosteNGO to opublikowany w 2019 roku, a później do 2024 na bieżąco aktualizowany spis propozycji rozwiązań, które mogą uprościć działalność społeczną (Kliknij). W 2025 roku przeprowadziliśmy ewaluację zebranych tez, które uznaliśmy za najważniejsze i najlepiej opracowane w danej chwili. Sa to te tezy, które obecnie stanowią podstawę działań rzeczniczych. Podzielone są one w zależności od kierunku działania, na odpowiadające na potrzebę:
wzmocnienie bezpieczeństwa organizacji,
likwidacji zbędnych formalności
poszukiwania źródeł finansowania
wzmocnienie roli organizacji w systemie gospodarczo-politycznym
Obecnie prowadzone procesy rzecznicze w obszarach:
Wzmocnienie bezpieczeństwa organizacji
Rozszerzenie i urealnienie zakresu zwolnienia z CIT dochodów organizacji pozarządowych
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Nie wszystkie organizacje lub nie cała ich działalność statutowa kwalifikują się do zwolnień przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, a sama konstrukcja systemu opodatkowania podatkiem CIT nie przystaje do specyfiki działania organizacji. Naszym celem jest zmiana art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez objęcie szerszym zwolnieniem z CIT dochodu wszystkich organizacji pozarządowych.
Umożliwienie wydawania interpretacji indywidualnych dla organizacji pozarządowych w zakresie składek na ubezpieczenie ZUS
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Obecnie organizacje pozarządowe nieprowadzące działalności gospodarczej nie mogą korzystać możliwości występowania o interpretację indywidualną w zakresie składek na ubezpieczenie ZUS, bowiem ustawa taką możliwość nadaje wyłącznie przedsiębiorcom. Naszym celem jest zmiana przepisów i objęcie organizacji powyższą możliwością.
Urealnienie ubezpieczeń dla wolontariuszy.
Ustawa o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach
Propozycja ma na celu urealnienie ochrony wolontariuszy oraz wypracowanie mechanizmu zachęcania do wolontariatu długoterminowego. Dlatego propozycja dotyczy zastosowania ochrony ubezpieczeniową wolontariuszy na zasadach analogicznych dla ochrony pracowników. Wolontariusz zasługuje
przynajmniej na takie samo traktowanie jak pracownik gdyż wykonuje pracę na rzecz dobra wspólnego bez wynagrodzenia. Nie może pozostać z obawą, że w wyniku doznanego wypadku pozostanie z jego skutkami samemu, bez żadnego wsparcia i ochrony.
Likwidacja zbędnych formalności
Uregulowanie zasad, ilości i długości kontroli w organizacjach pozarządowych
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Organizacje pozarządowe nie korzystają z równoważnych standardów ochrony przed nadmierną i nieproporcjonalną ingerencją organów kontrolnych, jakie zagwarantowano przedsiębiorcom.
Pozarządowe lecznice dla zwierząt
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt,
Naszym celem jest zmiana przepisów art. 16 ustawy o o zakładach leczniczych dla zwierząt, która umożliwiłaby prowadzenie lecznic w ramach działalności pożytku publicznego, a nie w formie działąlności gospodarczej.
Źródła finansowania
Wprowadzenie zmian dotyczących mechanizmów współpracy finansowej pomiędzy administracją publiczną i organizacjami pozarządowymi w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Postulujemy zmiany w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie obejmujące zmianę zakresu zadań przekazywanych przez samorząd do realizacji sektorowi społecznemu oraz sposobów tego przekazywania, Zmiany te mają na celu zwiększenie i uelastycznienie trybów przekazywania, poprawę procedur oraz wprowadzenie nowych mechanizmów wspierania przez samorządy terytorialne działalności mieszkańców służącej pobudzaniu i rozwijaniu aktywności obywatelskiej.
Wspieranie lokalnej aktywności obywatelskiej
Ustawy samorządowe
- Umożliwienie samorządom wspierania aktywności obywatelskiej (w tym wsparcie instytucjonalne dla organizacji pozarządowych) poza systemem zlecania zadań publicznych.
Zwiększenie roli organizacji w budowaniu odporności
Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
Potrzebne jest ustawowe wzmocnienie roli organizacji w budowaniu odporności, tworzenia warunków dla lepszego przygotowania systemów ochrony ludności i obrony cywilnej m.in. poprzez jasne zasady finansowania.
Rozszerzenie zakresu zwolnienia z podatku VAT darowizn rzeczowych
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tzw. ustawa o VAT)
- Proponujemy rozszerzenie zwolnienia z podatku od towarów i usług darowizn rzeczowych dla organizacji pożytku publicznego o produkty niespożywcze. Aktualnie takie zwolnienie dotyczy jedynie żywności i jest ograniczone licznymi formalnościami. W przypadku ew. nieodpłatnego przekazania innych produktów organizacjom społecznym od takiej darowizny należy odprowadzić podatek VAT. Bardziej opłaca się więc zutylizować niepotrzebny towar, niż przekazać go na cele charytatywne.
Zwiększenie zachęt podatkowych dla darczyńców
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych i ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Potrzebne jest stworzenie nowych i lepszych ram prawnych filantropii, ponieważ obecne przepisy podatkowe i system ulg są niezachęcające dla darczyńców. Przykłady Niemiec, Francji, Hiszpanii i Belgii pokazują, że jasne przepisy i atrakcyjne ulgi podatkowe mogą stymulować rozwój filantropii...
Wzmocnienie roli organizacji
Zwiększenie roli organizacji w procesie stanowienia prawa
Przyjęcie ustawy o procesie stanowienia prawa
Przyjęcie ustawy o procesie stanowienia prawa i wzmocnienie roli organizacji pozarządowych w pracach legislacyjnych i badania – w ramach OSR – wpływu legislacji także na działalność organizacji pozarządowych. Ocena Skutków Regulacji w żadnym stopniu nie odpowiada na pytanie na ile nowy akt prawny wpłynie na organizacje pozarządowe, które stanowią przecież znaczącą ilość podmiotów prawnych, a których działaniami żywotnie zainteresowana jest znaczna liczba obywateli – jako uczestników działań i jako odbiorców tych działań. Brak takich mechanizmów kontroli powoduje, że w procesie legislacyjnym zdarza się, że pamięta się o ulgach dla małych i średnich przedsiębiorstw zapominając, o zazwyczaj jeszcze mniejszych, pozbawionych zasobów własnych, organizacjach, które realizują obywatelską wolność zrzeszania się lub powstają z chęci pomocy innym, czy działania na rzecz dobra wspólnego. Nie wydaje się to być ani zasadne ani, z punktu widzenia roli pełnionej przez organizacje, korzystne.
Zwiększenie roli rad działalności pożytku publiczego
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie i Ustawa o Radzie Dialogu Obywatelskiego
Zreformowanie systemu dialogu obywatelskiego m.in. poprzez zwiększenie uprawnień Rad Działalności Pożytku Publicznego na wszystkich szczeblach i wprowadzenie obowiązku wyborów do nich przedstawicieli NGO, a także ustanowienie niezależnie Rady Dialogu Obywatelskiego na wzór Rady Dialogu Społecznego.