Działania rzecznicze 2026 - tezy do dyskusji


  • Tezy #prosteNGO to opublikowany w 2019 roku, a póżniej na bieżąco aktualizowany do roku 2024 spis propozycji rozwiązań, które mogą uprościć działalność społeczną. W 2025 roku przeprowadziliśmy ewaluację zebranych tez, które uznaliśmy za najważniejsze w danej chwili. Część z nich stanowi już podstawę do prowadzonych działań rzeczniczych (Kliknij), część z nich to tezy, nad którymi - na różnych etapach - prowadzone są dopiero prace. Je także dzielimy w zależności od kierunku działania na te odpowiadające na potrzebę

wzmocnienie bezpieczeństwa organizacji,

likwidacji zbędnych formalności

poszukiwania źródeł finansowania

wzmocnienie roli organizacji w systemie gospodarczo-politycznym


W pracach

W ramach tej kategorii są prezentowane tezy do uproszczeń, co do których trwają pranie ma w zasadzie kontrowersji, ale które wymagają dookreślenia, ewentualnie przekucia na propozycje konkretnych zapisów.


Wzmocnienie bezpieczeństwa działania organizacji

  • Wzmocnienie bezpieczeństwa prawnego zarządów w zakresie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe.
  • Zrównanie praw organizacji pozarządowych (spełniających warunki, a nie prowadzących działalności gospodarczej) z mikroprzedsiębiorstwami
  • Potrzeba jest prawa, które ujednoliciło by przepisy dotyczące organizacji pozarządowych na wzór kodeksu spółek lub tzw. konstytucji dla biznesu.
  • Urealnienie ubezpieczeń dla wolontariuszy


Likwidacji zbędnych formalności

  • Przygotowanie pakietu deregulacyjnego dotyczącego ustawy Prawo o stowarzyszeniach – w tym m.in. zniesienie zbędnych wymogów dotyczących wewnętrznej organizacji i zapisów statutowych stowarzyszenia rejestrowego Wprowadzenie możliwości zrzeszania się organizacji pozarządowych nie będących stowarzyszeniami Konieczne zmiany w prawie dla stowarzyszeń zwykłych m.in. w kwestii migracji między ewidencjami różnych JST, centralnej ewidencji, uznanie zbiórki publicznej za czynność z zakresu zwykłego zarządu, itp.  
  • Zmiany w działalności Krajowego Rejestru Sądowego zapewniające szybkie rejestrowanie organizacji i blokujące możliwość wydawania niekorzystnych dla organizacji interpretacji przepisów, uproszczenie procedury likwidacji organizacji.
  • Ujednolicenie i ograniczenie zakresu zbierania danych w ramach różnych rodzajów sprawozdawczości organizacji
  • Dostosowanie CRBR pod specyfikę działania NGO
  • Uproszczenie likwidacji stowarzyszeń – na wzór likwidacji związków zawodowych, gdzie sąd skreśla związek na wniosek lub z urzędu na podstawie m.in. uchwały o rozwiązaniu lub utraty wymaganej liczby członków (art. 17 ustawy o związkach zawodowych).


Źródła finansowania

  • Wprowadzenie zachęt podatkowych dla osób przekazujących darowizny na kapitał założycielski fundacji lub na jej kapitał żelazny.
  • Kwestia uniemożliwienia przekazywania 1,5% na rzecz konkretnych osób fizycznych
  • Wyłączenie spod rygoru ustawy o imprezach turystycznych imprez organizowanych w ramach działalności odpłatnej pożytku publicznego
  • Rozszerzyć art. 26 ustawy o ekonomii społecznej, który umożliwiłby także podmiotom ekonomii społecznej (a nie tylko przedsiębiorstwom społecznym) korzystanie z podmiotowego zastrzeżenia w udzielaniu zamówień publicznych.
  • Rozszerzenie podmiotowego i przedmiotowego zakresu zwolnienia z podatku od nieruchomości dla organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego na wzór rozszerzenia i urealnienia zakresu zwolnienia z CIT
  • Wprowadzenie możliwości prowadzenia zbiórki darów rzeczowych z przeznaczeniem na dalszą sprzedaż
  • Wyłączenie spod rygoru dz. gospodarczej niektórych rodzajów działalności np. “małego sponsoringu” (dokładne rozróżnienie pomiędzy barterem a wdzięcznością wobec sponsora) , promocji własnej organizacji (jak w partiach politycznych), sprzedaży przedmiotów wytworzonych przez członków organizacji, dochodu z imprez charytatywnych, typowych małych loterii.  

Wzmocnienie roli organizacji w systemie gospodarczo-politycznym

  • Ujednolicenie sposobu rejestracji organizacji pozarządowych z osobowością prawną. Jest to zbiorcza teza dotycząca rejestracji takich podmiotów jak Koła Gospodyń Wiejskich, Uczniowskich Klubów Sportowych i Klubów Sportowych bez działalności gospodarczej, która rozwiązuje szereg problemów dotyczących jawnych ewidencji, migracji między ewidencjami itp.
  • Urealnienie możliwości odwołania się od oceny wniosku składanego w konkursie w trybie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.