Biuletyn #prosteNGO – 15-28 czerwca 2026 r.

Biuletyn #prosteNGO ma służyć wymianie informacji na temat tego, co się dzieje w procesie stanowienia prawa dla NGO i w procesach rzeczniczych na jego rzecz. Zachęcamy chętne osoby i instytucje do współpracy. Biuletyn dostarcza faktów i tez do środowiskowej dyskusji.

SPIS TREŚCI

1. W SKRÓCIE

W planach legislacyjnych (Ciągle bez wpisu, CIT dla organizacji, Kolejny Pełnomocnik)
W procesie legislacyjnym
- Na poziomie rządowym (Uprawnienia organizacji 1, Uprawnienia organizacji 2)
- Na poziomie parlamentarnym (Ustawa o pożytku- zlecanie zadań, Ustawa o pożytku – mała nowelizacja, Podkomisje stałe, Zespoły parlamentarne, W konsultacjach)
W procesie rzeczniczym (Symbolika dat – mała nowelizacja, Konsultacje środowiskowe c.d., Czekamy)
Dzieje się (Spotkania w KPRM-ie, Grupa robocza ds. rozwoju filantropii, Sejmowe konsultacje. Krajowy Komitet Rozwoju Ekonomii Społecznej. Czy stać nas na więcej? Komitet ds. Pożytku Publicznego, RDPP, Strategia rozwoju)

2. TEMATY DO DYSKUSJI

Czy wiesz, że… (1336)

W skrócie

W planach legislacyjnych

Ciągle bez wpisu. Od miesięcy czekamy na wpisy do wykazu prac legislacyjnych rządu zapowiadanych głośno nowelizacji ustaw 1) o ekonomii społecznej, 2) o kołach gospodyń wiejskich i 3) o działalności pożytku publicznego.

Komentarz: Oczywiście największe nasze emocje budzi ta ostatnia. Określana jako duża lub druga. Co o niej wiemy? Na pewno nie znamy konkretów, które tu są najważniejsze. Znamy jedynie ogólne kierunki (Kliknij) i wniosek o wpis do wykazu (Kliknij). Mamy też – jak już pisaliśmy – uwagi Ministerstwa Finansów i Gospodarki dotyczące wniosku o wpis (Kliknij). Ponieważ, jak widać, to, co wiemy, jest na wysokim poziomie ogólności, bardzo trudno oceniać propozycje rządu. Wydaje się, że niektóre z tych zapisów nie wiadomo, skąd się wzięły i mogą być niekorzystne dla organizacji. W tym kontekście pojawia się pytanie, kto tu jest głównym „hamulcowym” dla propozycji organizacji w zmianach ustawy – czy Ministerstwo Finansów, czy DOB (Departament Społeczeństwa Obywatelskiego w KPRM)?

CIT dla organizacji. Dzięki spotkaniu w KPRM-ie (patrz dalej) wiemy, że ważą się losy projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (UD116).

Komentarz: Historia tego projektu pełna jest deklaracji, nieoczekiwanych zwrotów akcji, pism i apeli (Kliknij). Teraz, m.in. z uwagi na zupełnie inne zapisy zawarte w tym projekcie (obawa weta Prezydenta), dyskutowana jest przyszłość tego dokumentu. Procedować, rozszerzać czy podzielić? Jak zwykle oczekiwania organizacji przegrywają z wielką polityką. Co ważniejsze, propozycja zgłoszona przez Grupę Roboczą ds. uproszczeń prawnych przy Przewodniczącym Komitetu ds. Pożytku Publicznego (Ustalenie nr 2 z 08.04.2026 r. Kliknij) prawdopodobnie nie została przekazana do Ministerstwa Finansów. Po spotkaniu jest jednak szansa, że zostanie wzięta pod uwagę.

Kolejny Pełnomocnik. Zapowiadany jest projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do spraw Wzmocnienia Odporności Państwa (RD305). Jak czytamy, „Zakres współczesnych wyzwań bezpieczeństwa wymaga skoordynowanego podejścia obejmującego współpracę wielu podmiotów administracji publicznej, służb, instytucji, przemysłu oraz partnerów społecznych i gospodarczych”.

Komentarz: Jednak w celach działania Pełnomocnika kwestia organizacji pozarządowych się nie pojawia, chyba że zaliczymy tu stwierdzenie, że zadania Pełnomocnika „obejmować mają m.in.

koordynację działań: organów administracji rządowej oraz jednostek im podległych albo przez nie nadzorowanych w zakresie wzmacniania odporności państwa, m.in. przez wspieranie działań informacyjnych, komunikacyjnych i promocyjnych, w tym działań służących przeciwdziałaniu dezinformacji oraz wspieranie i promowanie działań w obszarze edukacji obronnej społeczeństwa”, czy

„związanych z rozwojem i wzmacnianiem potencjału krajowego przemysłu obronnego, a także koordynowanie działań w zakresie planowania, pozyskiwania, produkcji i modernizacji utrzymania oraz rozwoju uzbrojenia i sprzętu wojskowego realizowanych przez podmioty administracji rządowej oraz inne podmioty uczestniczące w systemie obronnym państwa”,

Ale chyba nie o to nam chodzi?

W procesie legislacyjnym

Na poziomie rządowym

Uprawnienia organizacji. Znamy stanowiska zgłoszone w ramach konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego (UD390). Uwagi zgłosiły m.in. Stowarzyszenie Amnesty International i Fundacja Frank Bold. Rozszerzenie uprawnień instytucji społecznych, które złożyły zawiadomienie o przestępstwie, uznawane jest za dobry, ale jednocześnie „tylko pierwszy krok w kierunku rzeczywistego wzmocnienia pozycji procesowej organizacji społecznych” (Kliknij).

Uprawnienia organizacji 2. Znamy stanowiska zgłoszone w ramach konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (UD233).

Komentarz: Jest ich bardzo dużo, wiele zgłoszonych przez organizacje (uwaga są one „zazipowane” i prezentowane jako jeden plik). Czekamy na podsumowanie konsultacji, przypominając, że to, co nas szczególnie interesuje (z punktu widzenia sektora pozarządowego), to zapisy, że organizacje pozarządowe, „których działalność statutowa obejmuje ochronę przyrody (…) mogą wykonywać prawa pokrzywdzonego, jeżeli w zakresie swego działania ujawniły wykroczenie lub wystąpiły o wszczęcie postępowania”.

Na poziomie parlamentarnym

Ustawa o pożytku. 2 lipca Komisja do spraw Petycji rozpatrzy petycję OFOP-u w sprawie zmiany ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2025 r. poz. 1338 ze zm.) (Kliknij) dotyczącą reformy zlecania zadań. Komisja zamówiła opinię prawną dotyczącą petycji (Kliknij) autorstwa dr hab. Tomasza Bojara-Fijałkowskiego z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Komentarz: Autor opinii pisze „Kierunek proponowanych zmian jest ciekawy, racjonalny i zasługuje na aprobatę”. Rekomenduje jednak jej nieuwzględnienie, gdyż „Rada Ministrów w dniu 12 maja 2026 roku przyjęła już projekt nowelizacji „Ustawy”, który w dużej mierze konsumuje postulaty ujęte w petycji”. Cóż, zaproponowana przez rząd nowelizacja, co oczywiste, nawet w niewielkim stopniu nie „konsumuje tych postulatów”. Mam nadzieję, że po debacie w Sejmie (patrz niżej) członkowie Wysokiej Komisji zauważą tę nieścisłość.

Ustawa o pożytku. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych (druk nr 2597) przeszedł przez dwa czytania w Sejmie i trafił do Senatu (druk nr 771) do Komisji Praw Człowieka i Praworządności.

Komentarz: Trudno jest być obiektywnym w sprawie, w którą się jest bezpośrednio zaangażowanym. Ta ustawa to jedynie pozór zmian i „plaster na sumienie” dla obecnej koalicji, że jednak rząd coś w sprawie organizacji zrobił. Być może część organizacji rzeczywiście ma nadzieję na zmianę, tym bardziej się rozczarują. Dla zainteresowanych – warto posłuchać (od godz. 15.00 Kliknij) lub przeczytać (Kliknij) dyskusję. O postulatach OFOP-u niżej, tu tylko chciałbym przytoczyć – jako przykład – wypowiedź posłanki Bożeny Lisowskiej: „Zamiast pytania chciałabym złożyć podziękowania Radzie Działalności Pożytku Publicznego za wkład w pracę nad tym projektem, obecnemu dzisiaj panu współprzewodniczącemu (Dzwonek) i pani ministrze…”. Rada – 29.09.2025 – „po analizie projektu
ustawy o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych (UD 240) wyraża głębokie rozczarowanie zaprezentowanymi rozwiązaniami, które w niewielkim stopniu odnoszą się do postulatów organizacji społecznych”, a 4.02.2026 jedynie poparła ten projekt – w dyskusji z Ministerstwem Finansów – w zakresie wprowadzenia fakultatywności wnoszenia własnego wkładu finansowego przez organizacje pozarządowe przy zlecaniu zadań publicznych w formie wspierania”. Nota bene akurat link do tego stanowiska nie działa 😉 (Kliknij). Więc Rada ani nad tym projektem nie pracowała, ani go nie popierała.

Podkomisje stałe
- Podkomisja do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi (PSR02S) nie ma zaplanowanych spotkań.
- Podkomisja do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi, samorządowymi i związkami zawodowymi (ENM05S) planuje spotkanie 2 lipca 2026 (czwartek), dotyczące rozpatrzenia Informacji na temat wolontariatu w szkołach – przedstawia Minister Edukacji.
- Podkomisja do spraw udziału i roli społeczeństwa obywatelskiego w wymiarze sprawiedliwości oraz społecznej kontroli prokuratury (SPC01S) nie ma zaplanowanych spotkań.
Zespoły parlamentarne
- Parlamentarny Zespół ds. Organizacji Pozarządowych i Społeczeństwa Obywatelskiego (Kliknij) nie ma zaplanowanych spotkań.
- Parlamentarny Zespół ds. Rozwoju Ekonomii Społecznej (Kliknij) nie ma zaplanowanych spotkań.
- Parlamentarny Zespół ds. Dialogu Obywatelskiego (Kliknij) nie ma zaplanowanych spotkań.
W konsultacjach. Komisyjny projekt ustawy o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy o petycjach (Kliknij) dotyczący „stworzenia przepisów pozwalających osobie doświadczającej trwałej lub okresowej trudności w komunikowaniu się możliwości złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz petycji w całości albo w części w formie nagrania audiowizualnego, zawierającego osobisty przekaz sporządzony w polskim języku migowym lub systemie językowo-migowym”.

W procesie rzeczniczym

Symbolika dat. W ramach procesu legislacyjnego dotyczącego tzw. małej nowelizacji ustawy o pożytku OFOP zgłosił oficjalnie – po raz kolejny – swoje uwagi (Kliknij), w których wnioskował 1) o połączenie pracy w Sejmie małej nowelizacji z propozycjami zawartymi w petycji (reforma zlecania zadań) i 2) o zmianę daty dnia społeczeństwa obywatelskiego. Niestety partie koalicyjne zignorowały te postulaty, a ujęli się za nimi… posłowie i posłanki Prawa i Sprawiedliwości.
- Posłanka Lidia Czechak informowała: „Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych (Dzwonek) 6 lutego złożyła w formie petycji projekt zmian w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w zakresie zlecania realizacji zadań publicznych. Jest on gotowy do procedowania, ale na razie utknął w Komisji do Spraw Petycji. Trzeba pochylić się nad tymi propozycjami, ponieważ niedługo minie cała kadencja Sejmu, a ze strony rządowej nie ma żadnych konkretnych propozycji potrzebnej dużej nowelizacji”. Poseł Dariusz Matecki pytał: „Jak projektodawca odnosi się do wniosku Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych dotyczącego konieczności łącznego procedowania nad niniejszym projektem rządowym i projektem złożonym w formie petycji przez środowisko organizacji pozarządowych (nr BKSP-153-X-849/26) oraz łącznego ich rozpatrzenia? Z jakich przyczyn zignorowano postulat połączenia prac nad tymi aktami, skoro w ocenie strony społecznej projekt rządowy zawiera jedynie rozwiązania cząstkowe i fasadowe, a pomija kluczowe, systemowe oczekiwania sektora niefinansowego?”. Adriana Porowska w tej kwestii odpowiedziała: „Zapisy ustawowe… Kontrole organizacji pozarządowych i ujednolicenie zapisów dla organizacji pozarządowych będą możliwe po stworzeniu krajowej strategii. (…) Mam nadzieję, że już we wrześniu będzie diagnoza, a na koniec roku będziemy mieli strategię, która będzie ujednolicała bardzo wiele zapisów w różnego rodzaju resortach i w samorządzie”. Ani słowa o „drugiej nowelizacji”, zastanawiające!
- W kwestii daty znów posłanka Lidia Czechak podkreślała: „Z dużym zdziwieniem przyjęliśmy datę 24 kwietnia. Ta data mało komu z czymś się kojarzy, nie budzi ona żadnych emocji. Znacznie lepszym, zakorzenionym w historii terminem jest 7 kwietnia. To właśnie 7 kwietnia 1989 r. uchwalono ustawę – Prawo o stowarzyszeniach, która po latach komunizmu otworzyła w Polsce drogę do swobodnego, demokratycznego zrzeszania się. Dlatego klub Prawo i Sprawiedliwość na prośbę organizacji pozarządowych składa stosowną poprawkę, aby Dzień Społeczeństwa Obywatelskiego obchodzić właśnie 7 kwietnia, w rocznicę uchwalenia tego historycznego aktu”. Jak zadeklarowali, tak też zrobili, niestety na Komisji (Kliknij) ta poprawka (osiem głosów za, trzynaście przeciw, jedna wstrzymująca) została odrzucona. Poseł Dariusz Matecki dopytywał: „Jakie konkretne analizy ustrojowe i historyczne legły u podstaw wyboru daty 24 kwietnia na Dzień Społeczeństwa Obywatelskiego? Jak projektodawca odpowiada na krytykę Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych, czyli OFOP, która wskazuje, że wiązanie tego dnia z datą uchwalenia ustawy technicznej sprowadza zaangażowanych obywateli wyłącznie do roli wykonawców zadań zlecanych przez administrację publiczną, zamiast upamiętniać daty o rzeczywistym, podmiotowym znaczeniu historycznym, np. 7 kwietnia, 31 sierpnia czy 10 września?”. Jakie były inne głosy? Poseł Tadeusz Tomaszewski: „Co prawda bliższy jest mi termin 7 kwietnia niż 24 kwietnia, ale myślę, że najistotniejszy jest fakt, że ustawowo zapiszemy Dzień Społeczeństwa Obywatelskiego”. Poseł Marcin Skonieczka: „Czy to będzie 24 kwietnia, czy inna data, to jest już mniej istotne, natomiast ważne, że taki dzień powstanie”, Poseł Bartosz Romowicz: „Wydaje się, że sam fakt, że to będzie ten dzień, że będzie można w tym dniu pokazać pracę wszystkich organizacji pozarządowych, że będzie można w tym dniu wręczyć odznaczenia, o których jest również mowa w tej ustawie, to większa wartość niż to, kiedy to będzie, czy to będzie 7, czy 24 kwietnia”. Poseł Wioleta Tomczak: „Osobiście nie popieram wniosku Prawa i Sprawiedliwości o zmianę daty świętowania Dnia Społeczeństwa Obywatelskiego na 7 kwietnia z tego względu, że wtedy obchodzimy Międzynarodowy Dzień Zdrowia”. Adriana Porowska skonkludowała: „24 kwietnia czy 7 kwietnia? Jedna z federacji zgłosiła, że mogłoby być to święto 7 kwietnia, ale inne organizacje, bardzo wiele tych organizacji, w tym Rada Działalności Pożytku Publicznego, w tym wielu samorządowców, powiedziało: Chcielibyśmy, aby to święto było związane z ustawą, o której teraz rozmawiamy, ustawą najważniejszą dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego, ale i związaną z wolontariuszami, z radami młodzieżowymi, radami seniorów, kołami gospodyń wiejskich, ochotniczymi strażami pożarnymi, więc wydaje się, że będzie to 24 kwietnia. Zresztą tutaj dzisiaj nie padło nic przeciwko tej dacie. Po prostu jest propozycja innej daty. Cieszmy się z tego, że są ludzie, którzy się organizują, którzy chcą współpracować, którzy pomagają strukturom państwa”.

Komentarz: W kontekście tej „jednej z federacji” – pani była minister zapomniała, że 1) to nie jedna federacja, a wiele organizacji, w tym federacji, zgłaszało ten problem w konsultacjach rządowych tego projektu, 2) nie znam stanowiska Rady Działalności Pożytku Publicznego popierającego tę datę, 3) to z tą „jedną z federacji” (a nie z innymi organizacjami) pani była minister organizowała spotkanie przed wyborami parlamentarnymi, by zadeklarować współpracę w procesie stanowienia dobrego prawa dla organizacji.

Co do daty, to się zastanawiam, dlaczego zmienialiśmy święto 22 lipca na 11 listopada? Przecież najważniejsze, żeby świętować? Tą datą rząd pokazał, że chodzi mu tylko o organizacje jako wykonawcę usług publicznych. Wszystkie te twierdzenia, że ustawa odnosi się do kół gospodyń, do klubów seniora, rad kobiet, wolontariatu nie mają się do rzeczywistości. Ustawa jest głównie o pożytku publicznym, który jest definiowany jako… zadania publiczne.

Tak oto paradoksalnie okazuje się, że dzisiejsza koalicja nie popiera postulatów zawartych w petycji, które OFOP zgłaszał jeszcze przed wyborami, a wszystkie komitety wyborcze, stanowiące dzisiejszą koalicję, oficjalnie zadeklarowały się wspierać (Kliknij). Zaś za datą 7 kwietnia, która była efektem okrągłego stołu i początkiem całej transformacji systemowej w 1989 roku, opowiedzieli się posłowie Prawa i Sprawiedliwości.

Podkreślmy – zazwyczaj dobre dla sektora zmiany w ustawach przechodziły w tej kadencji Sejmu prawie jednogłośnie. Ta ustawa przeszła głosami jedynie politycznej większości. Za 234. Przeciw było 21. Wstrzymało się – 182. Nie głosowało – 23.

Konsultacje środowiskowe. Pytanie o stosunek do naszego pomysłu na lepsze wspieranie aktywności obywatelskiej przez jednostki samorządowe (Kliknij) zadajemy również samorządom lokalnym. Tym razem w Serwisie Samorządowym PAP (Kliknij) materiał Agaty Tomaszewskiej i Marty Jurczak – „Reforma inicjatywy lokalnej i nowe narzędzia dla samorządów – projekt zmian w ustawie o samorządzie gminnym”, uzupełniony wypowiedziami Piotra Drygały i Piotra Chorosia. Założenia do zmian prezentowaliśmy również na Forum Praktyków Partycypacji. Teraz jeszcze dwa dni czekamy na Wasze opinie lub po prostu głosy poparcia lub sprzeciwu (Kliknij).

Czekamy od:
- 11 czerwca 2024 na I czytanie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która miała zagwarantować środki finansowe na funkcjonowanie wojewódzkich społecznych rad do spraw osób niepełnosprawnych i powiatowych społecznych rad do spraw osób niepełnosprawnych (Kliknij).
- 1 stycznia na wyniki konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa (UD219) dotyczącego rad kobiet.
- 20 lutego na wyniki konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (UD294), który wprowadza m.in. definicję usług społecznych.
- 7 kwietnia na wyniki kolejnych konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (UD116) dotyczącego zwolnienia organizacji z podatku CIT – jak się dowiadujemy (patrz wyżej), ważą się w tej chwili losy tej ustawy.
- 13 kwietnia na wyniki konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa (UC138), do której OFOP złożył swoje uwagi (Kliknij).
- 30 kwietnia na wyniki konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw (UD315).
- 25 maja czekamy na podsumowanie konsultacji publicznych projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Klkinij), który budził obawy części organizacji w zakresie 1,5% PIT.

Dzieje się

Spotkania w KPRM-ie. 15 czerwca, a następnie 23 czerwca odbyły się spotkania w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów dotyczące problemów organizacji pozarządowych. Pierwsze – obecny był Przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego minister Jan Grabiec – dotyczyło szerokiego spektrum spraw „do załatwienia”. Drugie – już bez ministra, ale za to z przedstawicielami Ministerstwa Finansów z ministrem Jarosławem Nenemanem na czele – dotyczyło kwestii finansowych, m.in. stanowiska MF w sprawie noweli ustawy o pożytku, kwestii CIT-u czy zachęt dla filantropii indywidualnej.

Komentarz: To chyba pierwsze spotkanie ministra Grabca z organizacjami po przejęciu przez niego rok temu (lipiec 2025) funkcji Przewodniczacego ds. Pożytku Publicznego. Nie bywał na Radzie Działalności Pożytku Publicznego, na spotkaniach grup roboczych działających przy Przewodniczącym, nie spotkał się – mimo propozycji spotkania – z przedstawicielami Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych. Teraz takie robocze spotkanie… „Lepiej późno niż wcale” czy może już „musztarda po obiedzie”? Po owocach poznamy. Jednak spotkanie to dowodzi, że oficjalne kanały dialogu (rada, grupy) są niedrożne. To kolejny dowód na to, że cały system jest do zmiany.

Grupa robocza ds. rozwoju filantropii. 24 czerwca odbyło się piąte spotkanie grupy powołanej z inicjatywy Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO) i Forum Darczyńców. Ekspertki i eksperci tym razem dyskutowali o innych środowiskach i instytucjach, które mogą być zainteresowane rozwojem filantropii i współpracą. Rozmawiano między innymi o rozwoju relacji z sektorem przedsiębiorców, kościołami, szkołami, instytucjami kultury, ośrodkami badawczymi oraz instytucjami wspierającymi sport i rekreację. Uczestnicy wymieniali się informacjami o konkretnych działaniach, które już obecnie prowadzą wobec tych grup, oraz planami. Kolejnym etapem prac będzie opracowanie dokumentu strategicznego dotyczącego rozwoju filantropii przez Narodowy Instytut Wolności w sierpniu br. Dokument będzie uwzględniał materiały i rekomendacje wypracowane podczas dotychczasowych warsztatów i będzie przedmiotem dyskusji podczas kolejnego spotkania grupy, które odbędzie się we wrześniu. (Julia Kluczyńska)

Sejmowe konsultacje. W ramach Forum Praktyków Partycypacji zaprezentowano analizę Klubu Jagiellońskiego autorstwa Marty Wenclewskiej i Piotra Trudnowskiego: „Sejm: nowe otwarcie. Pierwszy rok systemu konsultacji społecznych” (Kliknij).

Krajowy Komitet Rozwoju Ekonomii Społecznej. KKRES V kadencji przyjął m.in. uchwały
- ws. zwiększenia roli ekonomii społecznej w perspektywie finansowej na lata 2028-2034 (Kliknij), w której „Komitet z niepokojem odnotowuje, że w planach i dotychczasowych przygotowaniach dotyczących unijnej perspektywy finansowej na lata 2028-2034 znacząco ograniczono możliwość inwestowania w rozwój ekonomii społecznej…”
- ws. stanowiska KKRES dotyczącego przeglądu śródokresowego planu działania na rzecz ES (Kliknij), w której zachęca m.in. do „Uznania ekonomii społecznej za istotny element gospodarki, rynku pracy, sektora usług społecznych (…) Docenienia wagi ekonomii społecznej w budowaniu odporności społecznej wobec sytuacji kryzysowych (…) Zwrócenia uwagi na potrzebę profesjonalizacji i ekonomizacji podmiotów ekonomii społecznej”.

Czy stać nas na więcej? Kujawsko-Pomorska Federacja Organizacji Pozarządowych (Kliknij) zainicjowała proces zmiany w celu zbudowania efektywnego systemu konkursów i dotacji w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Chodzi o to, by „nie polegał na powtarzaniu tej samej procedury, ale faktycznie wspierał inicjatywy podejmowane przez obywatelki i obywateli. Aby służył przedsięwzięciom ważnym dla społeczności województwa, a przez to budował samoorganizację i odporność społeczną”.

Komentarz: Warto zapoznać się z treścią konsultowanego dokumentu (Kliknij), bo płynące z niego wnioski nie dotyczą tylko jednego województwa. Przytoczmy kilka podanych tam faktów:

„5 tysięcy złotych to najczęściej przyznawana wartość dotacji (…), tymczasem pracę nad przygotowaniem wniosku same organizacje wyceniają na śr. 1 700,00 zł, natomiast pracę nad rozliczeniem na ponad 1 800,00 zł. Razem 3,5 tys. zł.

również po stronie urzędu konkursy to spory nakład pracy, np. w 2025 roku obsługa konkursów była dodatkowym zadaniem dla 29 pracowników urzędu, wymagała powołania 23 komisji konkursowych i 29 spotkań tych komisji. Do tego dochodzi roczny koszt utrzymania generatora wniosków WITKAC – powyżej 23 tys. zł,

między latami 2015 a 2023 wysokość środków w konkursach utrzymywała się na podobnym poziomie (…) w tym samym okresie liczba organizacji korzystających z dotacji województwa zmniejszyła się o blisko 25%”.

Od siebie dodajmy do tego wysiłek pracy nad wnioskami tych organizacji, które dofinansowania nie dostały,

Z kolei w 2026 roku „43% wszystkich ofert zakładało sfinansowanie ponad 40% kosztów zadania ze środków innych niż dotacja województwa, 38% wszystkich dofinansowanych projektów otrzymało mniej niż 60% kwoty, o którą się ubiegało”,

Komitet ds. Pożytku Publicznego. Dostępny jest już protokół z posiedzenia KPP (Kliknij)

Komentarz: Wybraliśmy kilka – ważniejszych według nas – informacji

W posiedzeniu wzięło tylko sześć osób członkowskich Komitetu wzięło w nim udział. Przypomnijmy, że na poprzednim było ich 12-tu i też kworum nie było.

W sprawie projektu sprawozdania z wykonania ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, przygotowanym w ramach realizacji obowiązku wynikającego z art. 50 ustawy, nakładającego na Radę Ministrów obowiązek przedłożenia Sejmowi i Senatowi sprawozdania do 30 listopada roku następującego po okresie sprawozdawczym. „Pani Minister Adriana Porowska wskazała, że podjęto decyzję o sporządzeniu sprawozdania wyłącznie za okres 2022–2023, ze względu na brak pełnych informacji umożliwiających opracowanie sprawozdań za wcześniejsze lata. Ustalenia te zostały potwierdzone na posiedzeniu Stałego Komitetu Rady Ministrów…”

„Pani Minister Adriana Porowska stwierdziła, że pierwsza nowelizacja [ustawy o pożytku – przyp. red.], ze względu na swój zakres spotkała się z dużym niezadowoleniem organizacji społeczeństwa obywatelskiego”.

„Pani Dyrektor Anna Czaplińska poinformowała, że Priorytet Rady Ministrów nr P46 pierwotnie zakładał przyjęcie dziesięcioletniego programu wspierania społeczeństwa obywatelskiego pod nazwą „Moc Małych Społeczności” na lata 2026–2035. Decyzją Zespołu Programowania Prac Rządu odstąpiono jednak od prac nad programem wieloletnim, a do wykazu prac Rady Ministrów wpisano program jednoroczny na rok 2026″.

„Sekretarz KdsPP przedstawił informację dotyczącą projektu powołania Rady do spraw Budowania Odporności Społecznej jako organu pomocniczego Rady Ministrów. W związku z ustaleniami Komitetu Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu odstąpiono od tej koncepcji, a zadania planowane dla Rady mają zostać włączone do kompetencji Rządowego Zespołu Ochrony Ludności funkcjonującego przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Obecnie trwają prace nad wdrożeniem tych rozwiązań we współpracy z odpowiednimi departamentami ministerstwa”.

W sprawie VAT i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego „Pani Dyrektor Elżbieta Banaszewska-Miałkowska z Departamentu Orzecznictwa Podatkowego w Ministerstwie Finansów wskazała, że wyrok dotyczy jednostkowej sprawy i jest jednym z pierwszych rozstrzygnięć na rzecz organizacji pożytku publicznego. Podkreśliła, że wyroki sądów nie są komentowane, jednak zostaną wykonane poprzez wydanie interpretacji indywidualnej zgodnej z orzeczeniem. Jednocześnie zaznaczyła, że w Ministerstwie Finansów planowane jest przeprowadzenie szerokich analiz systemowych, obejmujących nie tylko organizacje pożytku publicznego, ale także inne podmioty otrzymujące dotacje i subwencje, tak aby zapewnić jednolite podejście. Wyniki analiz mają zostać przekazane do odpowiednich jednostek administracji skarbowej wraz z wytycznymi do stosowania w praktyce” (…) Pani Dyrektor Elżbieta Banaszewska-Miałkowska potwierdziła, że w dalsze prace zostaną włączeni przedstawiciele zespołu roboczego, który wcześniej zajmował się tym zagadnieniem”.

i kilka innych ciekawych tematów.

RDPP. Rada przyjęła m.in. uchwałę:
- w sprawie projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowej zawartości Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (Kliknij), gdzie „Rada Działalności Pożytku Publicznego negatywnie opiniuje projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowej zawartości Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Rada podkreśla jednocześnie, że niniejsza negatywna opinia odnosi się do trybu procedowania projektu, braku realnego włączenia organizacji pozarządowych w prace nad Programem oraz do wybranych rozwiązań przewidzianych w projekcie rozporządzenia”.
Strategia Rozwoju. Jak donosi KPRM w ramach zbierania pomysłów do planowanej Strategii Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego „Swoją wiedzą, doświadczeniem i pomysłami podzieliło się w formie wypełnionej ankiety łącznie 200 podmiotów – organizacji pozarządowych i osób fizycznych. Otrzymaliśmy aż 260 kompleksowych propozycji w postaci cennych opisów diagnostycznych, rekomendacji i pomysłów na kierunkowe działania strategiczne wspierające rozwój społeczeństwa obywatelskiego” (Kliknij).

Temat do dyskusji

Czy wiesz, że…

1336 – wydana została, przez papieża Benedykta XII, konstytucja apostolska (bulla) Benedictina constitutio super reformatione monachorum ordinis sancti Benedicti (zwana też Benedictina) – dotycząca reformy zakonu benedyktyńskiego. Dokument nie znosił ani nie zmieniał Reguły św. Benedykta, lecz wprowadzał mechanizmy jej bardziej rygorystycznego przestrzegania. Kluczowe rozwiązania obejmowały obowiązek regularnych wizytacji klasztorów, organizację kapituł prowincjalnych i ich systematycznych spotkań oraz wzmocnienie nadzoru nad dyscypliną zakonną i wykształceniem mnichów. Celem konstytucji było ograniczenie autonomizacji poszczególnych opactw i ujednolicenie życia monastycznego w obrębie zakonu benedyktyńskiego. W praktyce jej wdrażanie – tak jak analogicznych konstytucji wydanych w latach 1335-1339 w ramach próby ogólnej reformy zakonów , a dotyczących cystersów, kanoników regularnych czy zakonów żebraczych – odbywało się z dużymi oporami i różnie w różnych krajach. Na terenach Królestwa Polskiego Benedictina, jak się wydaje, nie odegrała znaczącej roli, a dopiero utworzona w 1595 roku Kongregacja Benedyktyńska Świętego Krzyża wprowadziła wspólne kapituły, regularne wizytacje oraz jednolitszy nadzór nad klasztorami – rozwiązania zbliżone do tych przewidzianych już w 1336 r.

——-–——————-

Jeszcze nie zapisałeś się na Biuletyn #prosteNGO? Możesz to zrobić poniżej!
*Chcesz się podzielić informacjami lub komentarzami? Prześlij je na [email protected]