Biuletyn #prosteNGO – 7-19 kwietnia 2026 r.

Biuletyn #prosteNGO 128

Biuletyn #prosteNGO ma służyć wymianie informacji na temat tego, co się dzieje w procesie stanowienia prawa dla NGO i w procesach rzeczniczych na jego rzecz. Zachęcamy chętne osoby i instytucje do współpracy. Biuletyn dostarcza faktów i tez do środowiskowej dyskusji.

SPIS TREŚCI

1. W SKRÓCIE

  1. W planach legislacyjnych (Ciągle bez wpisu, Centralny rejestr stowarzyszeń zwykłych?)
  2. W procesie legislacyjnym
    • Na poziomie rządowym (CIT, Obszary funkcjonalne, Zmiany w KRS, Zagrożenie dla 1,5%? Fundusz sprawiedliwości, Ustawa o pożytku, Ustawa o pomocy społecznej)
    • Na poziomie parlamentarnym (Ochrona ludności, Podkomisje stałe, Zespoły parlamentarne)
  3. W procesie rzeczniczym (CIT w NGO, Odpowiedzialność w NGO, Czekamy)
  4. Dzieje się (Komitet ds. Pożytku Publicznego, Edukacja rozwojowa, Barometr prawa, Krajowy Komitet Rozwoju Ekonomii Społecznej, RDPP, Grupa robocza ds. uproszczeń prawnych)

2. TEMATY DO DYSKUSJI

  1. Nastawienie do aktywizmu i tradycji społecznikowskich
  2. Czy wiesz, że… (1311)

W skrócie

W planach legislacyjnych

  • Ciągle bez wpisu. Od miesięcy czekamy na wpisy do wykazu prac legislacyjnych rządu zapowiadanych głośno nowelizacji ustaw 1) o ekonomii społecznej, 2) o kołach gospodyń i o działalności pożytku.
  • Centralny rejestr stowarzyszeń zwykłych? 21 stycznia 2026 roku Fundacja im. Ludwiki i Hipolita małżonków Wawelberg złożyła petycję w interesie publicznym o podjęcie inicjatywy legislacyjnej w zakresie nowelizacji ustawy – Prawo o stowarzyszeniach poprzez utworzenie centralnego rejestru stowarzyszeń zwykłych. Wnosi ona o:
    • podjęcie przez Przewodniczącego Komitetu Pożytku Publicznego inicjatywy legislacyjnej zmierzającej do nowelizacji ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach,
    • utworzenie centralnego, ogólnopolskiego i jawnego rejestru stowarzyszeń zwykłych, prowadzonego w systemie teleinformatycznym,
    • zapewnienie nieodpłatnego dostępu do aktualnych danych oraz bezpłatnych wyciągów i zaświadczeń dla stowarzyszeń zwykłych – analogicznie jak ma to miejsce w przypadku podmiotów wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego.

Komentarz: Mamy tu do czynienia z ciekawym przykładem sporu (chaosu) kompetencyjnego. 29 stycznia 2026 r. dowiadujemy się, że „Ministra Sprawiedliwości nie obejmują proponowane w petycji obszary zmiany ustawy – Prawo o stowarzyszeniach” i petycja skierowana jest do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. 9 lutego MSWiA przesyła petycję do 1) Departamentu Społeczeństwa Obywatelskiego KPRM i 2) Ministerstwa Cyfryzacji „z uprzejmą prośbą o dalsze procedowanie sprawy”. Przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego wskazał (6 marca), że „Kwestie przedstawione w petycji mieszczą się w obszarze działu administracja publiczna, gdyż dotyczą kwestii działalności organów i urzędów administracji publicznej: starostów, starostw, prezydentów miast na prawach powiatu, prowadzących ewidencje stowarzyszeń zwykłych”, a Ministerstwo Cyfryzacji stwierdza (26 lutego) „że merytoryczne rozpatrzenie zgłoszonej sprawy nie leży w gestii Ministra Cyfryzacji”. Na to MSWiA (1 kwietnia) stwierdza, że „ustawa regulująca problematykę stowarzyszeń, ich zakładania i funkcjonowania, pozostaje poza zakresem kompetencji ministra właściwego do spraw administracji publicznej (…) petycja została przekazana,(…) do Ministerstwa Cyfryzacji. Obecnie Minister Cyfryzacji (…) kieruje działem administracji rządowej – informatyzacja (…) odpowiada również za funkcjonowanie systemu rejestrów państwowych”. Ciekawe, prawda?

W procesie legislacyjnym

Na poziomie rządowym
  • CIT dla NGO. Zakończyła się druga tura konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (UD116) dotyczącego zwolnienia z podatku CIT „dochodów podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność w zakresie określonym w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie – w części przeznaczonej na te cele”.

  • Obszary funkcjonalne. Znamy uwagi zgłoszone w konsultacjach projektu ustawy o zrównoważonym rozwoju miast i ich obszarów funkcjonalnych UPR03.

Komentarz: Pojawiają się także głosy o potrzebie wzmocnienia roli organizacji pozarządowych i powoływania komitetów monitorujących. Czekamy na odniesienie się projektodawcy do tych uwag.

  • Zmiany w KRS. Projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw UDER49, który zmienia m.in. „tryb prowadzenia postępowań przymuszających do złożenia dokumentów finansowych” przewiduje też, „że jeżeli mimo upływu roku od dnia wpisu do Rejestru wzmianki o niewykonywaniu obowiązku złożenia dokumentów finansowych pomimo wezwania sądu, nie zostały złożone wszystkie zaległe dokumenty finansowe, w tym także te, których obowiązek złożenia powstał po tym wezwaniu, należy rozpocząć procedurę eliminacji z urzędu podmiotu z obrotu gospodarczego poprzez wszczęcie postępowania o rozwiązanie podmiotu z Rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego (projektowany art. 25a ust. 1 pkt 4a ustawy o KRS), o ile z danych zawartych w aktach rejestrowych nie będzie wynikać, że podmiot posiada zbywalny majątek lub faktycznie prowadzi działalność (projektowany art. 25a ust. 3 ustawy o KRS)”.

Komentarz: A może takie rozwiązanie przydałoby się również dla organizacji pozarządowych bez działalności gospodarczej? Takim sygnałem mogłoby być niezłożenie rocznej deklaracji podatku dochodowego od osób prawnych CIT 8. Ale to musiałby ktoś powiadomić o tym KRS.

  • Zagrożenie dla 1,5%? Konsultowany jest projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy (UDER107).

Komentarz: Projekt, którego wejście zapowiadaliśmy, w wykazie prac legislacyjnych nosi numer UDER105, budzi wśród części organizacji zaniepokojenie. Zakłada on zniesienie obowiązku pracodawcy w zakresie automatycznego, terminowego przekazywania formularza PIT-11 pracownikowi – dokument miałby być wydawany wyłącznie na wniosek pracownika. Czy w praktyce oznacza to spadek liczby składanych deklaracji PIT, a w konsekwencji spadek kwot przekazywanych w ramach 1,5% podatku na rzecz OPP i równocześnie utrwalanie dominacji dużych organizacji kosztem małych?

Bezdyskusyjny jest fakt, że 1,5 proc. jest obecnie mechanizmem niedoskonałym, na którym zyskują duże organizacje, zajmujące się pomocą osobom indywidualnym i zbierające na subkonta. Nie wydaje się jednak, aby proponowana zmiana pogłębiła ten problem. Brak otrzymania formularza PIT nie powinien spowodować automatycznie braku aktywnego akceptowania w ramach e-pit swojego zeznania podatkowego, co przecież oznacza możliwość podjęcia decyzji o przekazaniu 1,5 proc. PIT na konkretną organizację czy też o zmianie tej organizacji. Warto zwrócić również uwagę, że rezygnacja z konieczności wystawiania pracownikom formularza dla wielu organizacji, szczególnie tych małych i nieposiadających stałego personelu, a zlecających różne drobne prace, może oznaczać ograniczenie działań biurokratycznych. Czekamy na głosy w konsultacjach.

  • Fundusz sprawiedliwości. Ostatnie dni konsultacji projektu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości zmieniającego rozporządzenie w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości (B948).

  • Ustawa o pożytku. Mamy już nowy projekt ustawy – datowany na 1 kwietnia – o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych (UD240). Z pisma przewodniego kierującego projekt na radę ministrów (warto przeczytać całość) przytoczmy, w jakim zakresie projekt ustawy nie jest zgodny z dokonanym wpisem do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Te zmiany dotyczą:
    • 1) rozszerzenia stosowania regulacji dotyczących zapewniania wkładów własnych w przypadku wspierania wykonywania zadań publicznych do ogółu organów administracji publicznej prowadzących działalność w sferze zadań publicznych, zlecających realizację zadań publicznych. Należy wyjaśnić, że pierwotnie zmiany te miały dotyczyć wyłącznie zadań zlecanych przez jednostki samorządu terytorialnego;
    • 2) rezygnacji z wprowadzania stosowania uproszczonych ofert realizacji zadań publicznych i sprawozdań z ich wykonania w przypadku zlecania zadań publicznych w trybie otwartego konkursu ofert albo w trybach pozakonkursowych;
    • 3) rezygnacji z wprowadzania zmian w zakresie tworzenia programów współpracy organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi, polegających na przesądzeniu w ustawie, że programy te, w przypadku ich przyjmowania przez jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowią aktów prawa miejscowego;
    • 4) rozszerzenia sfery pożytku publicznego o działania w zakresie „pracy z młodzieżą”;
    • 5) modyfikacji przepisów dotyczących przyznawania odznaki „Za Zasługi dla Społeczeństwa Obywatelskiego” (m.in. zgodnie z uwagami przekazanymi przez Rządowe Centrum Legislacji i Urząd Ochrony Danych Osobowych).
  • Ustawa o pomocy społecznej. Trwają konsultacje projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw (UD315).

Komentarz: Warto wspomnieć, że poza zapisami, na które zwracaliśmy uwagę w poprzednim Biuletynie (Kliknij), „art.1 pkt 15 projektu przewiduje zmianę ust. 1 w art. 25 poprzez poszerzenie podmiotów, którym organy administracji rządowej mogą zlecić realizację zadań z zakresu pomocy społecznej o przedsiębiorstwa społeczne, o których mowa w ustawie o ekonomii społecznej. Zmiana ta zwiększy dostępność usług społecznych oraz ułatwi ich realizację. Ponadto przewiduje się również wykreślenie ust. 4 w art. 25 ustawy regulującego wyłącznie tryb konkursu ofert, ma na celu zwiększenie elastyczności organizacyjnej i prawnej w realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej przez organy administracji publicznej. Projektowana zmiana nie znosi ani nie ogranicza możliwości stosowania konkursu ofert, lecz otwiera możliwość stosowania innych, dopuszczalnych prawem trybów zlecania zadań, w szczególności wynikających z przepisów o zamówieniach publicznych oraz innych form współpracy z podmiotami zewnętrznymi przewidzianych w obowiązującym porządku prawnym. Dotychczasowe brzmienie przepisu mogło być interpretowane jako preferujące lub zawężające wybór wyłącznie do jednego trybu, co w praktyce utrudniało reagowanie na lokalne potrzeby, ograniczało sprawność realizacji usług oraz nie odpowiadało zróżnicowanym modelom organizacyjnym funkcjonującym w jednostkach samorządu terytorialnego. Zmiana ta wpisuje się w kierunek racjonalizacji i profesjonalizacji zlecania usług społecznych, przy jednoczesnym zachowaniu przejrzystości, konkurencyjności i zgodności z przepisami prawa.
Ponadto projektowana zmiana doprecyzowuje zasady zlecania zadań publicznych poprzez jednoznaczne odesłanie do przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, przy jednoczesnym wprowadzeniu wyjątków od tej zasady”.

Na poziomie parlamentarnym
  • Ochrona ludności. Senat procedował przyjętą przez Sejm ustawę o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (druk 673). Przegłosowano m.in. następujące poprawki:
    • Poprawka nr 8, która zmierza do modyfikacji przepisów przewidujących uprawnienia ministra właściwego do spraw wewnętrznych do powierzenia Narodowemu Instytutowi Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego realizacji części zadań związanych z udzielaniem dotacji celowych, w tym do sprecyzowania, że kompetencja tego instytutu może odnosić się do udzielania dotacji celowych organizacjom pozarządowym oraz innym podmiotom prowadzącym działalność pożytku publicznego, które realizują zagadnienia z zakresu ochrony ludności. (Głosowało 92 senatorów, 61 – za, 31 – przeciw, nikt się nie wstrzymał).
    • Poprawka nr 12, która zmierza do dodania przepisu przejściowego w odniesieniu do regulacji, która stanowi, że do dotacji celowych udzielanych przez organy ochrony ludności podmiotom ochrony ludności na realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w zakresie sposobu zlecania zadań, nie stosuje się przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. (Głosowało 93 senatorów, 93 – za, nikt nie był przeciw, nikt się nie wstrzymał) (Kliknij).

Komentarz: Warto zwrócić uwagę na tę wyraźną różnicę i wątpliwości części senatorów wobec NIW-u i bezdyskusyjną zgodę na rezygnację z trybu ustawy o pożytku.

  • Podkomisje stałe
    • 13 kwietnia odbyło się spotkanie (Kliknij) podkomisji do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi (PSR02S). Spotkanie dotyczyło Informacji na temat możliwości finansowania Kół Gospodyń Wiejskich w 2026 r. oraz informacji na temat sytuacji Osiedla Jazdów w Warszawie. Warto zwrócić uwagę, że w spotkaniu nie wzięli udziału przedstawiciele miasta.
    • Podkomisja do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi, samorządowymi i związkami zawodowymi (ENM05S) nie ma zaplanowanych spotkań.
    • Podkomisja do spraw udziału i roli społeczeństwa obywatelskiego w wymiarze sprawiedliwości oraz społecznej kontroli prokuratury (SPC01S) nie ma zaplanowanych spotkań.
  • Zespoły parlamentarne
    • Parlamentarny Zespół ds. Organizacji Pozarządowych i Społeczeństwa Obywatelskiego  (Kliknij) nie ma zaplanowanych spotkań.
    • 13 kwietnia Parlamentarny Zespół ds. Dialogu Obywatelskiego (Kliknij) odbył spotkanie (Kliknij), na którym prezentowano Radę Dialogu z Młodym Pokoleniem IV kadencji oraz dyskutowano na temat roli i zadań RDzMP (Zob. Protokół 13.04.2026 i rekomendacje Zespołu 13.04.2026).

W procesie rzeczniczym

  • CIT w NGO. W ramach konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (UD116) OFOP złożył po raz drugi swoje uwagi (Kliknij), ponownie proponując zapis dalej idący. Więcej w tekście „OFOP i Forum Darczyńców jednym głosem o zwolnieniu dla organizacji pozarządowych z CIT” (Kliknij).
  • Odpowiedzialność w NGO. W ramach konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa (UC138) OFOP złożył swoje uwagi (Kliknij) dotyczące m.in. zmian w odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania podatkowe podmiotu. 
  • Czekamy od:
    • 11 czerwca 2024 na I czytanie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która miała zagwarantować środki finansowe na funkcjonowanie wojewódzkich społecznych rad do spraw osób niepełnosprawnych i powiatowych społecznych rad do spraw osób niepełnosprawnych (Kliknij).
    • 5 maja 2025 na projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (UD233), który m.in. „organizacjom pozarządowym prowadzącym działalność statutową z zakresu ochrony przyrody zapewnia możliwości wykonywania prawa pokrzywdzonego”.
    • 1 stycznia na wyniki konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa (UD219) dotyczącego rad kobiet.
    • 30 stycznia na wyniki konsultacji dokumentu „Program regulacyjny na lata 2026-2028” (ID248).
    • 11 lutego na efekty ekspresowych konsultacji projektu z dnia 6 lutego 2026 r. ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (UD351) dotyczącego darowizn dla powodzian.
    • 18 lutego na protokół z Komitetu ds. Pożytku Publicznego (Kliknij).
    • 20 lutego na wyniki konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (UD294), który wprowadza m.in. definicję usług społecznych.
    • 26 lutego na rozpatrzenie przez Komisję Petycji petycji OFOP-u w sprawie zmiany ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2025 r. poz. 1338 ze zm.) (Kliknij) dotyczącej wprowadzenia nowych trybów zlecania zadań.
    • 3 kwietnia na odpowiedź na prośbę do Przewodniczącego ds. Komitetu Działalności Pożytku Publicznego „o udzielenie informacji dotyczących planowanej przez rząd Strategii Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, zapowiadanej w Średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju”.

Dzieje się

  • Komitet ds. Pożytku Publicznego.
    • Przyjął już efekt prac powołanego przez Przewodniczącą Komitetu ds. Pożytku Publicznego Zespołu ds. VAT. Teraz czekamy na jego upublicznienie.
    • Znamy odpowiedź na uwagi Przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego w kwestii projektu ustawy o likwidacji barier utrudniających funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego (UD309), a dotyczących zasad realizacji budżetu obywatelskiego – „ze względu na zaawansowany etap prac nad ww. projektem ustawy, a także konieczność wypracowania finalnego brzemienia (tak w oryginale) przepisów dotyczących budżetów obywatelskich – przekazane przez Pana Ministra propozycje będą procedowane w ramach kolejnego pakietu propozycji strony samorządowej. Podczas posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego w dniu 28 stycznia 2026 r. strona samorządowa przekazała ustalenia dotyczące tzw. „Pakietu 2.0” (Decentralizacja Państwa i przywracanie kompetencji jednostkom samorządu terytorialnego) obejmującego kolejne propozycje zmian, w tym zmiany dotyczące funduszy sołeckich. Obecnie MSWiA oczekuje na ostatnie stanowiska właściwych resortów. Powstały projekt zostanie przekazany w ramach uzgodnień międzyresortowych również Panu Ministrowi”.

  • Edukacja rozwojowa. Współpraca krajowa i międzynarodowa organizacji przynosi efekty. Udowadnia to artykuł na ngo.pl „Polski głos w Brukseli. Jak Grupa Zagranica buduje sprawczość organizacji w CONCORD Europe?” (Kliknij).
  • Barometr Prawa. W Senacie odbyło się posiedzenie Komisji Ustawodawczej na temat  „Barometr prawa, czyli przeciwdziałanie inflacji prawa” (Kliknij), na której prezentowano i dyskutowano ostatni raport (Kliknij). W 2025 roku uchwalono 12,4 tys. stron nowego prawa. To o 12% mniej niż w 2024 roku oraz to najniższy wynik od 19 lat. W życie weszło 405 nowych przepisów dla firm, a 772 zmieniły swoje brzmienie. W tym samym czasie jedynie 47 przepisów straciło moc. Tempo prac nad przepisami spowolniło, ale pozostaje zawrotne. Średni czas prac nad ustawą w parlamencie w 2025 roku wyniósł 98 dni. Konsultacje publiczne wciąż pozostawiają wiele do życzenia. Dla 29% projektów ustaw konsultacje nie są udokumentowane, a dla kolejnych 46% ustawodawca nie odniósł się do nadesłanych uwag.

Komentarz: Ważny raport i ważna dyskusja, ale niestety nie dotyczyła organizacji pozarządowych, a głównie przedsiębiorców Być może czas na taki nasz raport, bo z naszej perspektywy sprawa wygląda nieco inaczej. Chociażby – jak to wspomniał w dyskusji panelista Krzysztof Izdebski (Obywatelskie Forum Legislacji) „nasze” pomysły na uproszczenia nie mają w rządzie takiego przebicia jak propozycje przedsiębiorców. Słabość konsultacji publicznych dotyka przede wszystkim organizacji, które nie mają „drugiej linii obrony” w postaci opiniowania (Rada Działalności Pożytku Publicznego, nie dość, że jest jedynie ciałem opiniodawczo-doradczym przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego, a nie elementem ustrukturalizowanego dialogu obywatelskiego, to w zależności od „dobrego humoru” traktowane jest jako uczestnik opiniowania lub konsultacji. Dodajmy do tego niechęć rządu do zmian w kwestii działalności społecznej (absolutna większość ważnych zmian legislacyjnych dla organizacji w tej kadencji to wynik wspieranej przez obywateli inicjatywy parlamentarzystów i parlamentarzystek, a nie rządu) i fakt, że jedyna ustawa zgłoszona przez organizacje, którą rząd uznał za wartą poddania OSR ex-post, takiemu badaniu nie została poddana. No i wisienka na torcie, większość zmian, które dotykają przedsiębiorców, pośrednio lub bezpośrednio dotyka także organizacji. Nic dziwnego, że nasz obraz procesu stanowienia prawa jest bardziej negatywny, choć przecież stanowisko przedsiębiorców to też nie laurka.

  • Krajowy Komitet Rozwoju Ekonomii Społecznej. Znamy skład Krajowego Komitetu V kadencji na lata 2026-2029 (Kliknij).
  • RDPP. Rada przyjęła m.in. uchwały
    • w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Kliknij), w której wnosi, „aby art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych otrzymał następujące brzmienie: „4) dochody organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w części przeznaczonej na cele statutowe, z wyłączeniem działalności gospodarczej;”
    • w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (UC99) (Kliknij), wskazując na wiele obszarów do poprawienia, ale też „pozytywnie ocenia kierunek polegający na rozszerzeniu definicji organizacji ekologicznej o działalność statutową na rzecz ochrony zdrowia, uznając to za rozwiązanie zgodne z celem dyrektywy, która wiąże wysoki poziom ochrony środowiska z wysokim poziomem ochrony zdrowia ludzi”.
  • Grupa ds. uproszczeń. Dostępny jest już Komunikat z XVII posiedzenia Grupy roboczej ds. uproszczeń prawnych dla organizacji pozarządowych z 25 marca 2026 r. (Kliknij).

Temat do dyskusji

Nastawienie do aktywizmu i tradycji społecznikowskich.

Strategiczna mapa drogowa (SMD) rozwoju sektora obywatelskiego w Polsce (Kliknij) była najbardziej skonkretyzowaną formą samorefleksji, jak może i powinien rozwijać się trzeci sektor i jego otoczenie, by aktywni obywatele, skuteczne organizacje, samorządne wspólnoty mogły się przyczyniać do budowania wspólnego dobra. SMD pisana była z punktu widzenia organizacji. Jednak można ją wykorzystać jako dobry punkt wyjścia do dyskusji nad strategią rządową.

Czytaj całość

Czy wiesz, że…

1311 – rozpoczął się Sobór w Vienne, zwołany przez papieża Klemensa V, który bezpośrednio dotykał sposobu samoorganizacji.

Po pierwsze nastąpiła – pod presją władzy świeckiej – kasata templariuszy (Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona). Konkretnie Bulla Vox in excelso zatwierdziła likwidację (ale bez potępienia za herezję) wielkiego zakonu rycerskiego. Z kolei jego wielki majątek Bullą Ad providam formalnie przekazano joannitom.

Po drugie próbowano zwalczyć niezależne (tj. niebezpieczne dla jedności Kościoła) formy samoorganizacji. Bulla Ad nostrum potępiła poglądy przypisywane ruchowi Wolnego Ducha, choć nie ma pewności, czy taki ruch w ogóle istniał i być może decyzja była próbą zaatakowania wszystkich nieprawomyślnych. Z kolei Dekret Cum de quibusdam mulieribus uderzył w ruch beginek (ten rozwijał się znakomicie) i organizowane przez nie wspólnoty (beginaże), które uznano za podatne na herezję. Tym niezależnym, samofinansującym się współnotom kobiet zakazano działalności w dotychczasowej formie, zezwalając „pobożnym niewiastom” jedynie mieszkać razem i służyć Bogu, o ile zrezygnowały z nazwy „beginki” i poddały się władzy biskupa.

Po trzecie Konstytucja Exivi de paradiso próbowała wypracować kompromis w konflikcie w zakonie franciszkanów (między „konwentuałami” a radykalnymi „spiritualami”) dotyczącym kwestii ubóstwa (posiadania własności).

Komentarz: Warto dodać, że wszystkie trzy zagadnienienia miały związek z… paleniem na stosie. I to zarówno przed, jak i po Soborze w Vienne. Masowe egzekucje templariuszy trwały we Francji od 1310 roku, ale ostatni wielki mistrz został spalony na stosie 18 marca 1314 r. 1 czerwca 1310 r. Małgorzata Porete – beginka i autorka dzieła Zwierciadło dusz prostych – została spalona za odmowę wyparcia się swoich pism, które inkwizytorzy uznali za fundament herezji Wolnego Ducha. Kontynuacją był rok 1311, gdy w trakcie trwania soboru i tuż po nim w okolicach Lyonu i Vienne doszło do serii procesów przeciwko mniejszym grupom beginek, które odmawiały porzucenia swojego stylu życia lub były podejrzewane o sprzyjanie radykalnym poglądom. Wspomnijmy tylko, że i na terenach dzisiejszej Polski, w Świdnicy i Wrocławiu, w 1315 r. spalono wówczas grupę heretyków, choć tamtejsze beginki uniknęły stosu. Na nic zdały się też próby załagodzenia sporu w zakonie franciszkanów. I np. w 1318 r. w Marsylii czterech radykalnych franciszkanów spalono na stosie, a potem były kolejne procesy m.in. tzw. braciszków (fraticelli).

——-–——————-

Jeszcze nie zapisałeś się na Biuletyn #prosteNGO? Możesz to zrobić poniżej!
Chcesz się podzielić informacjami lub komentarzami? Prześlij je na [email protected]

Tagi
Accessibility by WAH