Biuletyn #prosteNGO – 27 października – 9 listopada 2025 r.

Biuletyn #prosteNGO ma służyć wymianie informacji na temat tego, co się dzieje w procesie stanowienia prawa dla NGO i w procesach rzeczniczych na jego rzecz. Zachęcamy chętne osoby i instytucje do współpracy. Biuletyn dostarcza faktów i tez do środowiskowej dyskusji.

SPIS TREŚCI

1. W SKRÓCIE

1. W planach legislacyjnych (Kluby Seniora, Definicja organizacji młodzieżowej, Zrównoważone miasta bez organizacji? Powrót PPK?)
2. W procesie legislacyjnym
   • Na poziomie rządowym (Ochrona ludności, Program współpracy)
   • Na poziomie parlamentarnym (Rady Społeczne przy KOWR, Posiedzenia zdalne, Podkomisje stałe, Zespoły parlamentarne, Konflikt interesów w Senacie)
3. W procesie rzeczniczym (Prawie sukces, O wspieraniu aktywności lokalnej, Czekamy)
4. Dzieje się (Duch Lex Woś, Dyskusje wokół usług cyfrowych, RDPP, Kolejne posiedzenie RDPP)

2. TEMATY DO DYSKUSJI

1. Organizacje – piąte koło u wozu?
2. Jak umierają organizacje pozarządowe?
3. Czy wiesz, że… (1867)

---

W skrócie

W planach legislacyjnych

• Kluby Seniora. Agnieszka Buczyńska podczas konferencji w Sejmie, ogłosiła (Kliknij) prowadzenie prac nad swoim autorskim projektem ustawy. Jak zapowiada posłanka, „Ustawa zakłada, że kluby seniora zyskają osobowość prawną. Pełne prawa – takie same, jakie mają inne organizacje społeczne. Będą mogły działać samodzielnie, legalnie i z dumą”. Przewidziany jest także „prosty system rejestracji oraz wsparcie finansowe – co najmniej 5 tysięcy złotych rocznie dla klubów do 30 osób. Środki będzie można przeznaczyć na to, co naprawdę potrzebne, czyli np. warsztaty, materiały, opłacenie lokalu, czy po prostu: wspólną kawę i herbatę podczas spotkania”. Tekst propozycji jest wśród ustaw, które nie otrzymały jeszcze numeru druku (Kliknij) i pewnie niebawem skierowany zostanie do konsultacji społecznych w Sejmie.

Komentarz: Wydaje się, że propozycja ustawy jest co do idei i zapisów swoistą kopią ustawy o Kołach Gospodyń Wiejskich (łącznie z zamieszczeniem wzorcowego statutu) i w żaden sposób nie wyrównuje praw klubów seniora z innymi organizacjami (kto dziś broni Klubowi Seniora się zarejestrować?), wręcz przeciwnie – tworzy kolejny wyjątek od reguły. Trudno nie odnieść wrażenia, że tak jak pomysł tworzenia ustawy o KGW z 2018 roku, inicjatywa jest raczej formą przypodobania się wyborcom niż realnej zmiany systemowej. Szkoda, że Agnieszka Buczyńska nie wykazała się inwencją i determinacją w czasie, gdy była ministrą ds. społeczeństwa obywatelskiego. To w końcu niewątpliwie jej współodpowiedzialność, że proponowane przez organizacje propozycje nie doczekały się do dziś realizacji.

• Definicja organizacji młodzieżowej. Projekt uchwały Rady Ministrów zmieniającej uchwałę w sprawie przyjęcia programu wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego pod nazwą „Rządowy Program Fundusz Młodzieżowy na lata 2022-2033” (ID158) zakłada m.in. doprecyzowanie definicji organizacji młodzieżowej poprzez wskazanie, że w pojęciu tym mieszczą się zarówno organizacje tworzone i zarządzane przez młodzież lub bezpośrednio ją angażujące, jak i organizacje, które pracują na rzecz młodzieży, w szczególności poprzez jej aktywizację, a także m.in.
  • zmianę definicji młodzieży poprzez obniżenie dolnej granicy wiekowej tej grupy z 15 lat do 12 lat;
  • wskazanie, że w głównym celu Programu mieści się wspieranie rozwoju lokalnych systemów pracy z młodzieżą;
  • rozszerzenie celu szczegółowego 3. Programu poprzez wskazanie, że obejmuje on nie tylko wzmocnienie instytucjonalne, ale także wzmocnienie kompetencyjne osób zaangażowanych w realizację inicjatyw młodzieżowych;
  • zmianę Ramowego planu finansowego Programu poprzez ujęcie z Priorytetów 1 i 2 po 0,5 mln zł i dodanie w Priorytecie 3 kwoty 1 mln zł i urealnienie wartości docelowej wskaźników oceny realizacji Programu.

Komentarz: To daleko idące zmiany. Szczególnie interesujące jest sformułowanie „Ponadto z dotychczasowego monitoringu realizacji Programu wynika, że nie jest możliwe zrealizowanie niektórych wskaźników realizacji Programu na założonym wcześniej poziomie. Ich wartości docelowe (liczba funkcjonujących rad młodzieżowych, liczba organizacji, które otrzymały wsparcie oraz liczba inicjatyw zrealizowanych w ramach Programu, których celem było zwiększenie kompetencji organizacji) zostały ustanowione na zbyt wysokim poziomie”. Ciekawe, co by było, gdyby jakaś organizacja w czasie trwania projektu stwierdziła, że niestety „nie jest możliwe zrealizowanie niektórych wskaźników realizacji Programu na założonym wcześniej poziomie”, bo „zostały ustanowione na zbyt wysokim poziomie”. Czy dla grantodawcy nie byłby to sygnał, że cały projekt był źle napisany i że z powodu niezrealizowania wskaźników cała lub część dotacji podlega zwrotowi?

• Zrównoważone miasta bez organizacji? Projekt ustawy o zrównoważonym rozwoju miast (UPRO3) trafił do wykazu prac legislacyjnych rządu. „W projektowanej ustawie zaproponowana zostanie nowa forma współpracy JST, wykraczająca poza obecnie funkcjonujące rozwiązania, określana jako związek rozwojowy. Związek ten będzie zrzeszał miasta i powiązane z nimi funkcjonalnie JST – gminy i powiaty. Ustawa przedstawi ramowe rozwiązania dotyczące tworzenia i funkcjonowania związków rozwojowych…”.

Komentarz: W opisie nie ma nic o tym, czy w tak rozumiany zrównoważony rozwój miast będą włączone organizacje pozarządowe. Przypomnijmy, że problem uspołecznienia MOF-ów, czyli miejskich obszarów funkcjonalnych, a w tym ZIT-ów, jest jednym z kluczowych problemów realizacji zasady partnerstwa na poziomie wdrażania funduszy europejskich na poziomie ponadgminnym (Kliknij). Czekamy na projekt ustawy z zainteresowaniem, tym bardziej, że realizuje on jedno z podstawowych założeń strategii… która właśnie jest konsultowana (?). Czyżby oznaczało to, że konsultacje są tylko pro-forma?

Powrót PPK? W wykazie prac legislacyjnych pojawił się wpis dotyczący projektu ustawy o zmianie ustawy o pracowniczych planach kapitałowych (UDER99). „Celem projektu ustawy jest wprowadzenie możliwości elektronicznego wezwania do zawarcia umowy o zarządzanie pracowniczym planem kapitałowym (PPK)”.

Komentarz: Przypomnijmy, że małe organizacje nieprowadzące działalności gospodarczej są w tej chwili gorzej traktowane niż podobne lub znacznie większe organizacje posiadające status mikroprzedsiębiorcy. Próbowaliśmy zmienić tę zupełnie nieuzasadnioną nierówność bez efektu (Kliknij). Może czas wrócić do tematu?

W procesie legislacyjnym

Na poziomie rządowym

• Ochrona ludności. Do projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (UD317) w ramach uzgodnień resortowych w imieniu Przewodniczącego uwagi zgłosiła wiceprzewodnicząca Komitetu do spraw Pożytku Publicznego Adriana Porowska. W piśmie zwrócono uwagę m.in. na to, że
  • wyłączenie stosowania przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku „nie tylko nie zostało odpowiednio uzasadnione, ale również nie wyjaśniono istoty rozwiązywanego w ten sposób problemu”;
  • w przypadku art. 1 pkt 18 projektu ustawy brak jest regulacji przewidującej obowiązek uzgadniania Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej z Przewodniczącym Komitetu do spraw Pożytku Publicznego. Wnioskodawca „nie uzasadnił w sposób przekonujący projektowanej zmiany, która, biorąc pod uwagę proces uzgodnień obecnego Programu, nie powinna mieć miejsca”;
  • znaczące skrócenie terminu na zgłoszenie uwag do projektu ustawy w ramach uzgodnień „w znaczący sposób utrudnia dokonanie rzetelnej analizy projektowanych regulacji”.

Komentarz: Przy okazji tej ustawy wiele rzeczy wydaje się się dziwnych. Po pierwsze dziwne, że przewiduje się ograniczenie kompetencji działającego w ramach Kancelarii Premiera Przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego bez poinformowania go wcześniej o tym (?). Po drugie wprowadza się wyłączenie spod rygorów ustawy „pożytkowej”, nie dyskutując tego wcześniej na Komitecie Pożytku Publicznego, który w zasadzie od tego jest i którego członkiem jest przedstawiciel Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (wnioskodawca projektu). Po trzecie, w zakładce konsultacje, która – jak pisaliśmy w poprzednim Biuletynie – była nieaktywna (co oznaczało brak konsultacji), teraz pojawiły się uwagi Porozumienia Zielonogórskiego („nie zgłasza uwag”). chociaż nie ma tam nic więcej. Ani dokumentów skierowanych do konsultacji, ani pisma kierującego do konsultacji. Zadziwiające. Stanowisko RDPP w tej sprawie poniżej.

• Program współpracy. Trwają konsultacje „Programu współpracy Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na rok 2026”(Kliknij).

Komentarz: Czy warto brać udział w konsultowaniu tego programu? Nie wiem. Bardzo trudno planować, jeśli nie ma się wystarczającej wiedzy o tym, co do tej pory działało, a co nie. Sprawozdanie z poprzedniego programu współpracy poznamy dopiero w przyszłym roku. Możemy więc zdać się na intuicję… Jednak jeśli pytaniem jest, czy warto ten dokument przeczytać, to odpowiem bez wahania – warto. Można np. dowiedzieć się, jak wyobrażane jest kolejne ciało – Rada ds. Budowania Odporności Społecznej. Z kolei z zapisów sposobu realizacji i sposobu oceny realizacji programu można się domyślić, że o żadnej dużej nowelizacji nie ma tam mowy, choć niekonkretnie mówi się o konsultacjach „projektu zmian w ustawie”. Nie wspomina się – inaczej niż w projekcie z roku ubiegłego – o trzech grupach roboczych, co sugeruje, że Przewodniczący nie widzi dla nich przyszłości. Dodatkowo do tego przepisanie celów z roku ubiegłego sugeruje, że nie posunęliśmy się w ich realizacji zbytnio. Tak, warto przeczytać ten program.

Na poziomie parlamentarnym

•  Rady Społeczne przy KOWR. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Kliknij), który proponuje „wprowadzenie na poziomie ustawowym instytucji Rad Społecznych w strukturze KOWR oraz zwiększenie transparentności działania KOWR, poprzez obowiązek transmisji i publikacji nagrań z posiedzeń Rad Społecznych oraz udostępniania protokołów i uchwał w Biuletynie Informacji Publicznej”. Członkami Rady Społecznej mogą być przedstawiciele izby rolniczej oraz innych organizacji rolniczych funkcjonujących na terenie działania oddziału terenowego Krajowego Ośrodka, a w przypadku Rady Społecznej działającej w Centrali – organizacji rolniczych, które posiadają struktury o zasięgu krajowym”. Projekt trafił do konsultacji społecznych (Kliknij).

• Posiedzenia zdalne. Mamy już wyniki konsultacji sejmowych senackiego projekt ustawy o zmianie ustawy o fundacjach oraz ustawy – Prawo o stowarzyszeniach (Kliknij). Według podsumowania udział wzięło 45 osób (w tym 7 osób prawnych, Laboratorium Narracji, Stowarzyszenie Nowoczesnej Edukacji Prawnej, Fundacja Swobód Obywatelskich Auxiliator, Fundacja Przestrzeń do życia, Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Rodzin Osób Chorujących Psychicznie RODZINY, Fundacja DOBROCZYNNI, Stowarzyszenie na rzecz Praworządności w Oświacie). 38 ankiet popierało zdecydowanie rozwiązania przyjęte w projekcie, zdecydowanie nie popierały 3, ale….

Komentarz: Niestety dane statystyczne mogą być mylące, bo po odpowiedziach na poszczególne pytania widać, że część osób (reprezentujących siebie) odpowiadała na pytania dotyczące… innych ustaw (antykoncepcji, dostępu do broni palnej). Jednak cieszy, że kilka organizacji wyraziło swoje zdanie.

• Podkomisje stałe
  • do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi (PSR02S) . Posiedzenie nr 22 dnia 14 października (Kliknij), a na nim informacja na temat konkursów planowanych przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego na rok 2026 oraz informacja na temat mechanizmów przekazywania 1,5% podatku dochodowego na cele społeczne oraz ich znaczenia dla działalności organizacji pozarządowych w Polsce, wraz z informacją o środkach przekazanych organizacjom pożytku publicznego w ramach mechanizmu 1,5% w 2024 roku. Warto zacytować fragment materiałów przygotowanych przez Ministerstwo Finansów na to posiedzenie: „około 2% podatników podatku PIT przekazuje i odlicza darowizny na rzecz organizacji pozarządowych, odpowiednio około 1% ogółu uprawnionych w przypadku CIT”.
  • do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi, samorządowymi i związkami zawodowymi (ENM05S). W najbliższym czasie nie są planowane posiedzenia podkomisji.
  • do spraw udziału i roli społeczeństwa obywatelskiego w wymiarze sprawiedliwości oraz społecznej kontroli prokuratury (SPC01S). Dyskusja na temat aktualnych problemów związanych z udziałem ławników w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości (Kliknij) wokół postulatów Stowarzyszenia Ławników Polskich. 

• Zespoły parlamentarne
  • W wyniku ustaleń na ostatnim posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Organizacji Pozarządowych i Społeczeństwa Obywatelskiego  (Kliknij) doszło do spotkania przedstawicieli Zespołu z wiceprzewodniczącą KPP Adrianą Porowską na temat rozszerzenia tzw. „Małej nowelizacji” o tryby zlecania zadań.
  • Odbyło się zapowiadane posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Dialogu Obywatelskiego (i wspólnie z innymi zespołami) na temat „Sytuacja dostępu do zasobów wodnych w rolnictwie w kontekście ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak susze, powodzie, burze i wichury” (Kliknij). W trakcie – obok głównego tematu (ok godz. 18.10) – było też o organizacjach pozarządowych i dostępie niepełnoletnich do uczestnictwa w pracach Parlamentu.

•  Konflikt interesów w Senacie. Drugie czytanie projektu uchwały w sprawie zmiany Regulaminu Senatu (Kliknij). Uchwała zawiera również załącznik (Zasady etyki senatorskiej), w którym zapisane jest, że Senator „ujawnia Marszałkowi Senatu przed przystąpieniem do podejmowanych działań w ramach wykonywania mandatu senatora, w szczególności przed debatą plenarną lub głosowaniem lub przewodniczącemu komisji przed udziałem w posiedzeniu komisji senackiej,możliwość wystąpienia konfliktu interesów z powodu::
  • a) powiązań rodzinnych lub interesów gospodarczych, a także bezpośrednich lub pośrednich interesów osobistych,,
  • b) powiązań majątkowych i zawodowych”.

W procesie rzeczniczym

• Prawie sukces. Jedna z tez dotycząca uproszczeń (Kliknij), a mówiąca o zbędności dodatkowych wymagań dla organizacji pożytku publicznego w zakresie obowiązku badania sprawozdań finansowych jest bliska realizacji. Rozpoczęły się konsultacje rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki uchylającego rozporządzenie w sprawie obowiązku badania sprawozdań finansowych organizacji pożytku publicznego (Kliknij).

Komentarz: Wysiłki organizacji, w tym Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych, na rzecz tej zmiany zostały odnotowane w uzasadnieniu. To kolejny dowód, że rzecznictwo, oparte na jasnych celach i systematycznej pracy ma sens, choć zazwyczaj przynosi efekty dopiero w perspektywie lat.

• O wspieraniu aktywności lokalnej. W Gliwicach spotkało się grono ekspertów (z różnych sektorów), które debatowało nad możliwościami zapewnienie rzeczywistego wsparcia lokalnej aktywności obywatelskiej , co jest jedną z tez do uproszczeń (Kliknij). Zaproszeni eksperci to: Piotr Masłowski – Senator RP, Łukasz Gorczyński – Zastępca Prezydenta Miasta Gliwice, Adam Wójcik – Burmistrz miasta Pyskowice, Dominika Jaroszyńska – Urząd Miejski w Sośnicowicach, Agnieszka Lis – Pełnomocnik Prezydenta ds. Organizacji Pozarządowych, Katowice, dr Dorota Piechowicz-Witoń – Naczelnik Centrum Dialogu Społecznego, Opole, Magdalena Mike – Zastępca Naczelnika Wydziału Organizacji Pozarządowych i Aktywności Obywatelskich, Dąbrowa Górnicza, Krzysztof Hołyński – Prezes Zarządu Stowarzyszenia MOST, Tomasz Pawłowski – Prezes Fundacji trzeci.org, Janusz Piechoczek – Stowarzyszenie CRIS, Agata Tomaszewska – Stowarzyszenie Dialog Społeczny.
  

• Czekamy od:

11 czerwca 2024 na I czytanie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która miała zagwarantować środki finansowe na funkcjonowanie wojewódzkich społecznych rad do spraw osób niepełnosprawnych i powiatowych społecznych rad do spraw osób niepełnosprawnych (Kliknij).

3 października 2024 na wyniki konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (Kliknij).

3 kwietnia 2025 (a właściwie od lat Kliknij) na efekty pracy w Komisji nad projektem ustawy o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druk nr 868), Komisja – po uzyskaniu decyzji rządu – ma podjąć dalsze procedowanie (Kliknij).

7 kwietnia 2025 na projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym (UD219), którego celem miało być dodaniu art. 5d, jako podstawy prawnej do powoływania rad kobiet.

5 maja 2025 na projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (UD233), który m.in. „organizacjom pozarządowym prowadzącym działalność statutową z zakresu ochrony przyrody zapewnia możliwości wykonywania prawa pokrzywdzonego”.

18 czerwca 2025 na protokół z posiedzenia Komitetu ds. Pożytku Publicznego (1 października odbyło się już kolejne i też jeszcze bez protokołu) (Kliknij). Komentarz: Wysłaliśmy prośbę o ten protokół w trybie dostępu do informacji publicznej.

16 lipca 2025 na podsumowanie powołanego przez Przewodniczącą Komitetu ds. Pożytku Publicznego Zespołu ds. VAT (Kliknij).

27 sierpnia 2025 na wyniki konsultacji „małej nowelizacji” UDPPiW (Kliknij).

26 września 2025 na podsumowanie konsultacji w sprawie ustawy o CIT (Kliknij).

8 października 2025 na wyniki konsultacji projektu ustawy o ochronie osób uczestniczących w debacie publicznej przed oczywiście bezzasadnymi roszczeniami lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi (UC94).

Dzieje się

• Duch Lex Woś. 28 października senacka Komisja Petycji postanowiła (4 głosy za i 1 wstrzymujący) o niekontynuowaniu prac nad tą petycją (Kliknij).

Komentarz: W poprzednim numerze pomyłkowo napisaliśmy, że planowane spotkanie dotyczy komisji sejmowej, nie senackiej. Bardzo przepraszamy za tę pomyłkę. Przypomnijmy, że analogiczna petycja trafiła do Sejmu i 23 07 2025 sejmowa Komisja Petycji – z uwagi na fakt braku przedstawicieli rządu – postanowiła uchwalić dezyderat (Kliknij). Jednak w przygotowanych dezyderatach takowego nie znalazłem (Kliknij).

• Dyskusje wokół usług cyfrowych. W poprzednim biuletynie (Kliknij) we wpisie Kolejna rada i blokowanie stron pisaliśmy o dyskusji wokół ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną (druk nr 1757), w międzyczasie odbyło się wysłuchanie publiczne (Kliknij). Dziś zamieszczamy link do materiału przygotowanego przez Fundację Panoptykon „Tak dla ochrony Polek i Polaków w sieci – nie dla interesów globalnych korporacji” (Kliknij).

• RDPP Rada przyjęła stanowiska m.in. w sprawie
  • projektu Strategii Rozwoju Polski do 2035 r. (Kliknij), gdzie m.in. podkreśla, że „w dokumencie brakuje spojrzenia z perspektywy potrzeb społeczeństwa obywatelskiego” i że „Strategia co prawda dostrzega organizacje pozarządowe, lecz nie docenia ich rzeczywistego znaczenia i potencjału”. Co ważne, „Rada wnosi, aby po zakończeniu konsultacji publicznych uwzględnić opiniodawczą rolę RDPP (…). Rada powinna mieć możliwość zapoznania się z zestawieniem uwag przygotowanym przez organizacje pozarządowe, a organizacje pozarządowe powinny mieć możliwość udziału w wysłuchaniu publicznym lub/i warsztatach konsultacyjnych”. Warto też wspomnieć, że Rada jednoznacznie „postuluje rozważenie powołania Rady Dialogu Obywatelskiego jako stałej, reprezentatywnej platformy współpracy na poziomie centralnym, z odpowiednikami na poziomach regionalnym i lokalnym”;
  • opinii Rady Działalności Pożytku Publicznego dotyczącej petycji wniesionej przez Fundacje im. Ludwiki i Hipolita małżonków Wawelberg z siedzibą w Warszawie w zakresie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Kliknij). Rada opowiada się za ustawowym wprowadzeniem „zakazu dokonywania przez organy administracji publicznej oraz inne podmioty ogłaszające otwarte konkursy ofert interpretacji statutów organizacji pozarządowych i innych uprawnionych podmiotów składających oferty w konkursach”;
  • w sprawie opinii o projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (nr UD317) (Kliknij). „Rada Działalności Pożytku Publicznego wyraża stanowczy sprzeciw wobec trybu, w jakim procedowany jest projekt ustawy (…) Gwałtowny charakter publikacji projektu, rezygnacja z konsultacji publicznych oraz wyznaczenie trzydniowego terminu na uzgodnienia międzyresortowe budzą najwyższy niepokój”. Rada także „ze zdumieniem odnotowuje fakt braku skierowania projektu do opiniowania przez Radę Działalności Pożytku Publicznego”.

• Kolejne posiedzenie RDPP. Planowane jest na 20 listopada 2025 VIII posiedzenie plenarne. Ponieważ w programie jest kilka ciekawych (nieoczywistych) punktów, chciałbym zwrócić na nie uwagę:
  • Wystąpienie przedstawicieli Ministerstwa Finansów – stanowisko ws. CIT oraz prezentacja podręcznika KSeF,
  • Dyskusja nt. roli pełnomocników wojewodów ds. społeczeństwa obywatelskiego i propozycji wzmocnienia ich pozycji w systemie prawnym,
  • Wystąpienie MON nt. współpracy z NGO w kontekście budowania odporności społecznej,
  • Prezentacja projektu zarządzenia Prezesa Rady Ministrów ws. utworzenia Rady Budowy Odporności Społecznej,
  • Propozycja zmiany rozporządzenia dot. UEPiK – wniosek o odstąpienie od konsultacji publicznych,
  • Prezentacja propozycji Ministerstwa Infrastruktury dot. zmian w ustawie o fundacjach – nadzór i reforma form prawnych NGO,
  • Organizacja wysłuchania ws. strategii 2028–2034,
  • Kwestie legislacyjne dot. KRS i ustawy o pożytku publicznym.

Komentarz: Jak widać, wiele ważnych i kontrowersyjnych tematów. Wzmocnienie pełnomocników wojewodów pewnie w kontekście dyskusji roli wojewody w systemie odporności? Dyskusja nad rozporządzeniem dotyczącym Rady Odporności, które równocześnie jest już opisane w programie współpracy. Propozycje zmian w UEPiK-u (o ile wiadomo, zespół ekspertów pracujący z przedstawicielami ministerstwa, o którym pisaliśmy ostatnio, nieoczekiwanie zakończył pracę) i do tego pomysł odejścia od konsultacji. Dyskusja o fundacjach z Ministerstwem Infrastruktury i to w kontekście reformy ram prawnych dla NGO. Naprawdę budzi ciekawość.

Temat do dyskusji

Organizacje – piąte koło u wozu?

Kolejne głosy w sprawie Strategii Rozwoju Polski do 2035 r. – Piotra Chorosia Społeczeństwo obywatelskie na marginesie (Kliknij) i Katarzyny Sadło Więcej dotacji i zlecania zadań (Kliknij). Dodatkowo stanowisko RDPP (patrz wyżej) i zgłoszone w konsultacjach stanowisko OFOP-u, które wskazuje: „Dotychczasowe rządowe programy wspierania społeczeństwa obywatelskiego nie zapewniają wspólnej wizji (traktują wiele aspektów wybiórczo, np. poradnictwo, uniwersytety ludowe) roli państwa we wzmacnianiu i uniezależnianiu się sektora obywatelskiego. Potrzebna jest całościowa wizja odwołująca się do przygotowanej przez same organizacje „strategicznej mapy drogowej rozwoju sektora obywatelskiego w Polsce III SEKTOR DLA POLSKI” (2015).

Jak umierają organizacje pozarządowe?

„W całej Europie z chirurgiczną precyzją przebiega skoordynowany atak na społeczeństwo obywatelskie. (…) Od Brukseli po Budapeszt, od Bratysławy po Sofię, instytucje UE i rządy krajowe działają w celu wyeliminowania niezależnych organizacji” pisze Alberto Alemanno w tekście „Jak umierają organizacje pozarządowe – europejski podręcznik demontażu demokracji”. Przepis według autora jest prosty „sfabrykować skandal, zdyskredytować organizacje i pozbawić je funduszy, zmuszając je do uzależnienia się od wsparcia filantropijnego, a następnie uznać ich nowe źródła finansowania za wpływ zagraniczny, jednocześnie nadal wymagając od organizacji pozarządowych świadczenia usług w zakresie ochrony konsumentów i egzekwowania praw cyfrowych, których rządy same nie chcą finansować„. Pytaniem jest, czy to jedyna metoda na planowe eliminowanie niezależnych organizacji. Zapraszamy do dyskusji.

Czy wiesz, że…

1784 – (22 czerwca) Karol Teodor (od 1777 r. książę Bawarii) wydał edykt, zakazujący działalności wszystkich stowarzyszeń i związków założonych bez zgody państwa. Był to jeden z pierwszych nowożytnych przypadków (poza np. Hiszpanią) świeckiego prawa delegalizacji tajnego stowarzyszenia. W owym czasie istniało wiele różnych nieoficjalnych organizacji (od różokrzyżowców przez masonów po różnego rodzaju kluby oświeceniowe). Jednak część z nich wyraźnie widziała konieczność zmian w systemie państwowym. Takim związkiem byli iluminaci, w których głównie wymierzony był ten edykt. W 1785 roku kolejny już edykt wymieniał z nazwy iluminatów i wolnomularzy, a kolejny z 1787 był już tylko aktem propagandowym i profilaktycznym, bo iluminaci już nie istnieli.

---