Biuletyn #prosteNGO – 1-14 września 2025 r.

Biuletyn #prosteNGO ma służyć wymianie informacji na temat tego, co się dzieje w procesie stanowienia prawa dla NGO i w procesach rzeczniczych na jego rzecz. Zachęcamy chętne osoby i instytucje do współpracy. Biuletyn dostarcza faktów i tez do środowiskowej dyskusji.

SPIS TREŚCI

1. W SKRÓCIE

W planach legislacyjnych (KGW i ekonomia społeczna, CUS-y, Wsparcie dla organizacji poradniczych, Zdrowa żywność)
W procesie legislacyjnym
- Na poziomie rządowym (Nowelizacja ustawy o pożytku: 1. Sprostowanie, 2. Święto i nagroda, 3. Uproszczona oferta, 4. W obszarze nadzoru, 5. Uproszczone sprawozdanie, 6. Likwidacja Funduszu, 7. Plan pracy; „Strategia Rozwoju Polski do 2035 r.”, Ochrona małoletnich, A o organizacjach znów zapomniano? Petycje)
- Na poziomie parlamentarnym (Sołectwa i rady młodzieży, Parlamentarny Zespół ds. Dialogu Obywatelskiego, O środkach dla seniorów, 1,5%, Petycja w sprawie petycji)
W procesie rzeczniczym (Odpowiedź Przewodniczącego i szansa na zmiany, W sprawie VAT, Czekamy)
Dzieje się (Zasada partnerstwa, Grupa Robocza, RDPP, W sprawie marnowania żywności, W sprawie energii i klimatu)

2. TEMATY DO DYSKUSJI

Czy wiesz, że… (1794)

W skrócie

W planach legislacyjnych

KGW i ekonomia społeczna. W kuluarach toczą się prace nad zmianami w dwu ustawach – o Kołach Gospodyń Wiejskich i o Ekonomii Społecznej. W tym ostatnim przypadku po dyskusjach ogólnych (Kliknij) trwają już prace nad konkretnymi zapisami. Szczegóły wkrótce.
CUS-y. Przygotowywany jest projekt ustawy o zmianie ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (UD294). Jest to – jak czytamy -„inicjatywa własna Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, oparta na wynikach prac Zespołu do spraw reformy systemu pomocy społecznej (powołanego zarządzeniem nr 24 Ministra z dnia 27 czerwca 2024 r., Dz. Urz. MRPiPS z 2024 r. poz. 24), analizie funkcjonowania obowiązujących przepisów oraz szeroko zakrojonych prekonsultacjach ze środowiskiem samorządowym i instytucjami świadczącymi lokalne usługi społeczne”.
Wsparcie dla organizacji poradniczych. Przygotowywany jest projekt uchwały Rady Ministrów zmieniającej uchwałę w sprawie przyjęcia programu wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego pod nazwą „Rządowy Program Wspierania Rozwoju Organizacji Poradniczych na lata 2022-2033” (ID144). Projektowane zmiany polegają m.in. na „aktualizacji i uzupełnieniu obszarów poradnictwa wymienionych w punkcie 2. Programu – tak, aby w jak największym stopniu odpowiadały współczesnym potrzebom sektora organizacji poradniczych; wskazaniu w definicji poradnictwa form, w jakich może być ono świadczone; wskazaniu w Programie, że jego beneficjenci powinni działać zgodnie ze standardami wypracowanymi przez grupę roboczą powołaną w wyniku Kongresu Poradnictwa, zorganizowanego w lipcu 2019 r., przedstawionymi na Kongresie Profesji i Zawodów Pomocowych 25 lutego 2020 r.”.
Zdrowa żywność. Zapowiedziano projekt ustawy o produkcji, znakowaniu i kontroli żywności przygotowanej z udziałem żywności ekologicznej w ramach żywienia zbiorowego oraz zmianie ustawy o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (UD303), który „odpowiada na rosnące potrzeby konsumentów, producentów oraz instytucji promujących zdrowe i odpowiedzialne żywienie przez stworzenie zasad produkcji, znakowania i kontroli żywności przygotowanej z udziałem żywności ekologicznej w ramach żywienia zbiorowego”.

W procesie legislacyjnym

Na poziomie rządowym

Nowelizacja ustawy o pożytku. 27 sierpnia ukazał się projekt ustawy o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o grach hazardowych (Kliknij). W poprzednim Biuletynie prezentowaliśmy pierwszą część proponowanych rozwiązań (Kliknij), dziś kolejne.
1. Sprostowanie. W poprzednim Biuletynie pisaliśmy, że w nowelizacji dodaje się do sfery zadań publicznych zadania w zakresie ratownictwa, ochrony ludności i obrony cywilnej, a w istocie do już istniejących zadań „ratownictwa, ochrony ludności” dodano „i obrony cywilnej”.

Komentarz: Nie zmienia to jednak zasadniczej uwagi, że zmiana ta nie wydaje się konieczna w kontekście istnienia takich kategorii jak np. zadania z zakresu porządku i bezpieczeństwa publicznego; obronności państwa i działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej; pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą. Dodatkowo pojawiają się wątpliwości, czy tej kategorii „ratownictwa, ochrony ludności i obrony cywilnej” nie należy traktować łącznie?

2. Święto i nagroda. Nowelizacja ustawy ma ustanowić nowe święto „Dzień Społeczeństwa Obywatelskiego” i „Honorową Odznakę za Zasługi dla Społeczeństwa Obywatelskiego”.

Komentarz: Zaprawdę mamy tu istne poplątanie dobrych intencji z niezrozumieniem istoty działań społecznych. Niewątpliwie każda inicjatywa promująca zaangażowanie społeczne, organizacje pozarządowe i społeczeństwo obywatelskie warta jest rozważenia. Jednak, po pierwsze, należy się zastanowić, czy akurat trzeba to robić aż ustawą, wprowadzając cały dział z 14 ustępami do i tak rozbudowanej już w nadmiarze Ustawy o działalności pożytku publicznego. Po drugie – nie można tego było zaproponować w gorszy sposób. Czy naprawdę dobrym pomysłem jest: 1) Proponować odznakę honorową po dwuletniej prawie, niewykorzystanej szansie wsparcia tych działaczy społecznych, którzy liczyli na przestrzeganie praw człowieka, mądrość ekologiczną, porządek w dialogu obywatelskim, uproszczenia dla działalności społecznej. Dla wielu to nie jest poważna oferta, a raczej policzek. 2) Wybrać na dzień społeczeństwa obywatelskiego datę uchwalenia ustawy o działalności pożytku publicznego? Przecież pożytek publiczny określany przez państwo to tylko część, i to pewnie nie najważniejsza, działań obywatelskich. Do tego ustawa ta – obecnie wymagająca daleko idących zmian – dla organizacji miała nie tylko pozytywny, ale też znacząco negatywny wpływ. Naprawdę w historii Polski, tak ostatniej jak i dawniejszej, wiele jest dat, które mogłyby stać się symbolem znaczenia i siły zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego. 3) Nagradzać zasługi dla… społeczeństwa obywatelskiego. Zagłoba kiedyś proponował królowi szwedzkiemu Niderlandy. Może też rząd przyzna medal za zasługi dla Niderlandów właśnie. Nie administracji oceniać zasługi dla społeczeństwa obywatelskiego. Oczywiście może doceniać zasługi dla rozwoju kraju, dla rozwoju współpracy itp. Jest naprawdę wiele powodów, za które administracja rządowa mogłaby nagradzać społeczników. Warto o tym pomyśleć.

3. Uproszczona oferta. Projekt „małej nowelizacji” wprowadza stosowanie uproszczonych ofert realizacji zadań publicznych i sprawozdań z ich wykonania – „określonych już w obowiązujących przepisach ustawy (art. 19a ust. 7b i ust. 7c ustawy) – także w przypadku zlecania zadań publicznych w trybie otwartego konkursu ofert albo trybów pozakonkursowych. Przyjęte rozwiązanie będzie miało zastosowanie w przypadku ofert realizacji zadania publicznego zakładających dofinansowanie lub finansowanie ze środków dotacji w wysokości nieprzekraczającej kwoty 60 000,00 zł”. W samych małych grantach (19a) „wysokość dofinansowania lub finansowania zadania publicznego nie mogłaby przekraczać kwoty 20 000 zł (obecnie jest to 10 000 zł). Jednocześnie łączna kwota środków finansowych przekazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego tej samej organizacji pozarządowej w danym roku kalendarzowym nie mogłaby przekroczyć kwoty 40 000 zł (obecnie jest to 20 000 zł)”.

Komentarz: Dwie sprawy. Pierwsza – podwyższenie kwoty dofinansowania w „małych grantach” (do 20 i 40 tys.) to krok w dobrym kierunku, choć Grupa przy panu Przewodniczącym proponowała więcej (30 i 60 tys.). Druga – zwolnienie z prezentowania pełnego wniosku (uproszczony wzór oferty zawierać będzie jedynie „zakres rzeczowy zadania publicznego; termin i określenie miejsca realizacji zadania publicznego; szacunkową kalkulację kosztów realizacji zadania publicznego”, zaś sprawozdanie „opis wykonania zadania; zestawienie wydatków finansowanych z dotacji”) w projektach do 60 000 zł zmieni zasadniczo sposób wyboru znacznej część zadań zlecanych przez samorząd. Ułatwi to czy utrudni współpracę – trudno dziś jednoznacznie określić.

4. W obszarze nadzoru Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego nad organizacjami pożytku publicznego planuje się zastąpienie „obowiązku sporządzania protokołu kontroli obowiązkiem opracowywania projektu wystąpienia pokontrolnego. Efektem postulowanej zmiany będzie unowocześnienie – na wzór innych regulacji w zakresie kontroli, w tym ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 224) – przepisów regulujących zasady przeprowadzania postępowania kontrolnego w organizacjach pożytku publicznego”.

Komentarz: Czy rzeczywiście, zgodnie z założeniami, proponowane „rozwiązanie przyczyni się do efektywniejszego przeprowadzania kontroli przy jednoczesnym ograniczeniu obciążeń administracyjnych kontrolowanych organizacji pożytku publicznego”? Nie mam tu zdania. Spróbujemy zebrać na ten temat opinie osób kompetentnych.

5. Uproszczone sprawozdanie. Organizacje posiadające status pożytku publicznego, które w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe i merytoryczne ze swojej działalności, osiągnęły przychód nieprzekraczający 200 000 zł (dotychczas jest 100 000 zł), będą zamieszczały na stronie podmiotowej Narodowego Instytutu w Biuletynie Informacji Publicznej sprawozdanie merytoryczne w formie uproszczonej.

Komentarz: Sprawozdawczość organizacji pożytku publicznego – delikatnie mówiąc – jest daleka od doskonałości. Wiele nie wiadomo komu i do czego potrzebnych informacji, w obszarach często niedoprecyzowanych, a więc niepozwalających na porównania między różnymi organizacjami, co umożliwiłoby ocenę ich działań przez osoby wahające się, komu przekazać darowiznę czy swój procent podatku. Tu potrzebna jest prawdziwa reforma, a takie ułatwienia to tylko plaster na poważną ranę.

6. Likwidacja Funduszu. Wiele zapisów w nowelizacji dotyczy likwidacji Funduszu Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego, którego środki zasilić mają Fundusz Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.

Komentarz: Zmiana ta likwiduje istniejący dotychczas – m.in. przez istnienie rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu do Spraw Pożytku Publicznego z dnia 24 października 2018 r. w sprawie gospodarki finansowej Funduszu Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego (Dz. U. poz. 2051) – swoisty dualizm sposobu zarządzania środkami w ramach Narodowego Instytutu Wolności.

7. Plan pracy. Nowelizacja ustawy zakłada również zmianę przepisów dotyczących organizacji i trybu działania Komitetu do spraw Pożytku Publicznego. Przewiduje się rezygnację z obowiązku przyjmowania planu prac przez Komitet i przedstawiania go do zatwierdzenia przez Radę Ministrów.

Komentarz: Rząd – jak czytamy w uzasadnieniu – przyznaje się do wieloletniego nieprzestrzegania prawa, na co w ramach proste.ngo wielokrotnie zwracaliśmy uwagę. Mimo ustawowego zapisu z 2017 roku, w którym Komitet zobowiązany jest do przyjęcia planu prac Komitetu i przedstawienia go Radzie Ministrów do zatwierdzenia, stwierdza się jednoznacznie, że „obowiązek ten nigdy nie został zrealizowany. W latach 2017-2022 Komitet funkcjonował, nie przyjmując Planu pracy i nie przedstawiając go do zatwierdzenia Radzie Ministrów. Od roku 2023 Komitet przyjmuje Plany pracy, jednak nie były one kierowane do zatwierdzenie przez Radę Ministrów”. A przecież problem jest znacznie poważniejszy. Wbrew temu, co czytamy w uzasadnieniu, nie chodzi o to, że „prace Komitetu tylko w pewnej części poddają się planowaniu” czy że w „związku z dynamicznym charakterem agend posiedzeń Komitetu, przedkładanie Radzie Ministrów kolejnych zmian Planu, które nie mają istotnego związku z pracami Rady Ministrów, jest pozbawione uzasadnienia merytorycznego”. To samo istnienie Komitetu, przy obecnych kompetencjach i sposobie pracy, nie ma żadnego sensu.

„Strategia Rozwoju Polski do 2035 r.”. Ruszają konsultacje publiczne kluczowego dokumentu strategicznego, który określa cele i kierunki rozwoju kraju zarówno w wymiarze społecznym, gospodarczym, jak i przestrzennym (Kliknij). Michał Braun w tekście na ngo.pl (Kliknij) zachęca do wzięcia udziału w konsultacjach tego dokumentu: „W tym ważnym dokumencie aż 39 razy wspomniano o organizacjach pozarządowych. Jest mowa także o konieczności wzmocnienia dialogu obywatelskiego, o nowych narzędziach zlecania zadań publicznych organizacjom, rozwoju wolontariatu, budowaniu potencjału instytucjonalnego NGO, regrantingu, a także o wielu istotnych politykach publicznych – w tym polityce młodzieżowej”.

Ochrona małoletnich. Znamy już uwagi zgłoszone w konsultacjach publicznych do Projekt ustawy o ochronie małoletnich przed dostępem do treści szkodliwych w internecie (UD 179).

A o organizacjach znów zapomniano? W ramach ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia w art. 125 mowa jest o Krajowym Funduszu Szkoleniowym, którego środki „przeznacza się na wspomaganie podmiotów inwestujących w kształcenie ustawiczne osób pracujących”, a „Celem pomocy udzielanej ze środków KFS jest utrzymanie zatrudnienia i rozwój potencjału osób pracujących przez dostosowanie ich wiedzy, umiejętności lub kwalifikacji do wymagań zmieniającej się gospodarki”. Obecnie konsultowany jest „Projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie Krajowego Funduszu Szkoleniowego” (Kliknij)

Komentarz: Zastanawia, dlaczego w OSR-ze wśród wymienionych podmiotów, na które oddziałuje projekt, nie uwzględniono organizacji pozarządowych nieprowadzących działalności gospodarczej, ale będących pracodawcą. To kolejny przykład, że organizacje pozarządowe nieprowadzące działalności gospodarczej są dla administracji niezauważalne.

Petycje. Na stronie Komitetu do spraw pożytku publicznego pojawił się link do zakładki „Petycje rozpatrywane przez organy obsługiwane przez KPRM (Kliknij). Znajduje się tam m.in. Petycja w sprawie uruchomienia portalu służącego edukacji obywatelskiej (politycznej) dorosłych; Petycja w sprawie nowelizacji ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie czy Petycja w sprawie możliwości podziału stowarzyszeń.

Komentarz: Gdzieś zagubiły się chyba udostepnione dotąd na stronie poprzednie petycje skierowane do Ministry ds społeczeństwa obywatelskiego. Trzeba będzie dopytać 😉

Na poziomie parlamentarnym

Sołectwa i rady młodzieży. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim (610), o którym pisaliśmy we wrześniu ubiegłego roku (Kliknij) doczekał się uchwalenia.

Komentarz: Polska Rada Organizacji Młodzieżowych (PROM) chwali się na facebooku: Sejm uchwalił nowelizację art. 5b (który miał na celu stworzenie ustawowej podstawy prawnej dla działania młodzieżowych rad jednostek pomocniczych gmin (MRJPG) – dzielnic, sołectw i osiedli) ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu po poprawkach Zespołu Stałego ds. Młodzieżowych Rad PROM-u. Oto co się udało wywalczyć: „1) Doprecyzowaliśmy zakres zadań MRJPG; 2) Zapewniliśmy MRJPG wsparcie biurowe i administracyjne – w drodze zapewnienia szerszego odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących młodzieżowych rad gmin; 3) Uściśliliśmy, jak odpowiednio stosować przepisy dotyczące MRG do MRJPG – rozwiązując m.in. wątpliwości, czy MRJPG może uchwałą kierować zapytania lub wnioski do gminy jako całości oraz jak i do kogo powinna składać wniosek o inicjatywę uchwałodawczą; 4) I najważniejsze – wprowadziliśmy szczegółowe przepisy przejściowe, które: 4a) uznają już istniejące MRJPG za legalne, czyli uznają już istniejące MRJPG za MRJPG w rozumieniu ustawy; 4b) wyznaczają konkretny czas na dostosowanie statutów, aby zapewnić skuteczność i sprawność wdrożenia regulacji ustawowych; 4c) regulują kwestie związane z obecnymi kadencjami MRJPG”. Gratulujemy skutecznego rzecznictwa.

Parlamentarny Zespół ds. Dialogu Obywatelskiego. Spotkanie poświęcone utworzeniu krajowego rejestru młodzieżowych rad przy jednostkach samorządu terytorialnego i dyskusji nad wyzwaniami prawnymi i organizacyjnymi oraz perspektywy współpracy międzyinstytucjonalnej (Kliknij).
O środkach dla seniorów. 30 września spotykają się Parlamentarne Zespoły ds. Rad Seniorów i ds. Uniwersytetów Trzeciego Wieku w sprawie możliwości pozyskiwania środków na działania instytucji senioralnych.
Petycja w sprawie petycji. Petycja w sprawie zmiany ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r. poz. 870) w zakresie anonimizacji danych podmiotów wnoszących petycje.

Komentarz: Zmiana ma zapewnić anonimizowanie autorów petycji nawet w sytuacji gdy brak jest wyraźnej zgody na podanie danych osób składających petycję. Ma to chronić prywatność obywateli. Czy jednak osoba składająca petycję powinna być anonimowa? Wydaje się, że rzecz warta jest przedyskutowania.

W procesie rzeczniczym

Odpowiedź Przewodniczącego i szansa na zmiany. Jest reakcja Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego ministra Jana Grabca na list OFOP-u i Forum Darczyńców (Kliknij). Przewodniczący „z pełnym szacunkiem” odnosi się „do ogromnego wkładu środowiska organizacji pozarządowych w wypracowywanie rozwiązań, który służy rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego”. Jeśli chodzi o konsultowaną właśnie tzw. małą nowelizację, zauważa, że „katalog zaproponowanych zmian nie wyczerpuje postulatów III sektora” i zapowiada pracę „nad uzupełnieniem nowelizacji o dodatkowe obszary, w tym: nowe tryby zlecania zadań publicznych; zmiany w rozdziale III ustawy dotyczące wolontariatu; zmiany w funkcjonowaniu organizacji pożytku publicznego”.

Komentarz: Liczymy więc, że w ramach konsultacji – do których zachęcamy organizacje pozarządowe – zostaną wprowadzone znaczące i wypracowane ze środowiskiem zmiany. Jednak sam list – podpisany z upoważnienia Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego przez Adrianę Porowską – budzi pewien niedosyt. Wygląda na to, że administracja uważa, że dotychczasowa współpraca i dotychczasowe dokonania (długo wymieniane w liście) są zadowalające. Niestety tak nie jest. Bez zmiany podejścia ta współpraca nie zadziała. Nie można traktować „wysłania listu”, czy „powołania zespołu” jako sposobu „załatwienia tematu”. Potrzebujemy Przewodniczącego, który będzie miał „swoje” zdanie i bronił go z równym zacięciem przed np. Ministerstwem Finansów, jak i przed – jeśli to będzie konieczne – samymi organizacjami. Który będzie rzeczywiście dialogował z organizacjami, a nie promował przygotowane przez siebie rozwiązania i będzie widoczny i skuteczny tak na forum rządu, jak i podczas prac legislacyjnych w parlamencie. Potrzebujemy zmiany.

W sprawie VAT. Dla zainteresowanych tematem zlecona przez OFOP w ramach porozumienia organizacji (Zespół „Proste prawo dla NGO”) Analiza prawna autorstwa radcy prawnego i doradcy podatkowego Roberta Krasnodębskiego (Kliknij) oraz opracowana przez Rafała Dymka w ramach zespołu „Proste prawo dla NGO” Analiza problemu „VAT od dotacji w organizacjach pozarządowych” (Kliknij).

Czekamy od:

11 czerwca 2024 na I czytanie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która miała zagwarantować środki finansowe na funkcjonowanie wojewódzkich społecznych rad do spraw osób niepełnosprawnych i powiatowych społecznych rad do spraw osób niepełnosprawnych (Kliknij).

3 października 2024 na wyniki konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (Kliknij). Patrz niżej stanowisko RDPP.

12 sierpnia 2024 na zapowiadany projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (UD116), który zakłada modyfikację „zakresu zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy CIT, skutkującą objęciem nim dochodów wszystkich organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (dalej ustawa OPP), w części przeznaczonej na działalność określoną w art. 4 ustawy OPP (sfera zadań publicznych) z wyłączeniem działalności gospodarczej”.

3 kwietnia 2025 (a właściwie od lat Kliknij) na efekty pracy w Komisji nad projektem ustawy o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druk nr 868), która miała być kontynuowana na pierwszym posiedzeniu w maju, ale na razie nic o tym nie wiadomo (Kliknij).

16 lipca 2025 na podsumowanie powołanego przez Przewodniczącą Komitetu ds. Pożytku Publicznego Zespołu ds. VAT (Kliknij). Materiały przygotowane przez Zespół „Proste prawo dla NGO” patrz wyżej.

Dzieje się

Partnertwo. Odbyło się X posiedzenie Podkomitetu ds. rozwoju partnerstwa na lata 2021-2027, na którym m.in. podjęto uchwałę w sprawie zasady partnerstwa w nowej perspektywie finansowej.

Komentarz: Systematycznie trwają prace nad nową perspektywą finansową (np. teraz organizacje pracują nad opinią dotyczącą dokumentów wchodzących w skład pakietu propozycji nowych Wieloletnich Ram Finansowych). Tym, co nas szczególnie interesuje, jest zasada partnerstwa w przyszłej perspektywie. To ona określi, na ile organizacje pozarządowe (i inni partnerzy) zostaną właczeni w podejmowanie decyzji o przeznaczeniu i sposobie wydatkowania środków z Funduszy Unijnych. Dlatego cieszy przyjęte przez cały podkomitet (strona rządowa, samorządowa, partnerzy społeczni, gospodarczy i organizacje społeczeństwa obywatelskiego) stanowisko: „…Podkomitet do spraw rozwoju partnerstwa zwraca się do rządu o: 1) Wzmocnienie roli i znaczenia zasady partnerstwa zarówno w nowej polityce spójności, jak i w innych funduszach i programach zaplanowanych w Wieloletnich Ramach Finansowych 2028-2034; 2) Podkreślenie znaczenia zasady partnerstwa oraz udziału wszystkich partnerów w tworzeniu, wdrażaniu, monitoringu i ewaluacji Krajowych i Regionalnych Planów Partnerstwa (National and Regional Partnership Plans); 3) Uwzględnienie potrzeby i zapewnienie możliwości budowania potencjału partnerów, w tym partnerów społecznych i partnerów reprezentujących organizacje pozarządowe, dla efektywniejszej realizacji zasad partnerstwa i wielopoziomowego zarządzania w ramach WRF 2028-34. Podkomitet wyraża nadzieję, że powyższe postulaty zostaną uwzględnione w stanowisku negocjacyjnym Polski w sprawie WRF 2028-2034 oraz wyraża gotowość ich pogłębienia i rozwinięcia w ramach prac rządowych”.

Grupa Robocza. Odbyło się XI posiedzenie Grupy ds. uproszczeń prawnych dla organizacji pozarządowych, której tematem był m.in. projekt nowelizacji ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Komentarz: Grupa przyjęła kolejne ustalenia (brak jeszcze informacji na stronie KPRM, zamieścimy je w kolejnym Biuletynie). W sprawie ustawy wybrzmiały wszystkie wątpliwości co do treści i form przygotowania nowelizacji. Grupa na jednym z kolejnych spotkań ma się zastanowić, czy warto przygotowywać kolejne propozycje, zanim nie doczeka się uwzględnienia już przygotowanych.

RDPP Odbyło się VII posiedzenie plenarne Rady Działalności Pożytku Publicznego (Kliknij)

Komentarz: Informacja na stronie KPRM-u nie oddaje gorącego ponoć przebiegu spotkania Rady, na której nie było Przewodniczącego, ale za to Wiceprzewodnicząca uczestniczyła w całości posiedzenia. W trakcie posiedzenia zostały zaprezentowane Wybrane postulaty i kierunki zmian w ustawie o działalności publicznego i o wolontariacie (Kliknij). Zapowiedziano dyskusje. „Debaty te mają dotyczyć w szczególności: mechanizmu 1,5% PIT, definicji NGO, przyszłości RDPP i Rady Dialogu Obywatelskiego oraz inicjatywy lokalnej„. Na wypracowanie całościowych zmian systemowych w tej kadencji parlamentu czasu jest coraz mniej.

W sprawie marnowania żywności. Rada Działalności Pożytku Publicznego w swoim stanowisku „w sprawie potrzeby podjęcia kompleksowych i skoordynowanych działań w celu skutecznego przeciwdziałania marnowaniu żywności” (Kliknij) „z niepokojem odnotowuje opóźnienie w pracach nad kluczowym dla rozwiązania problemu projektem ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (nr UD133 w Wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów). Jednocześnie, w oparciu o dostępne informacje oraz dotychczasowe doświadczenia, Rada zauważa, że obecna ustawa, nadal omijana przez niektóre podmioty, jak wynika z danych GIOŚ, wykazuje niewystarczającą skuteczność oraz brak skutecznych mechanizmów dyscyplinujących. W związku z tym Rada wyraża głęboką obawę, że aktualne kierunki zmian nie zapewniają systemowego rozwiązania problemu, nie uwzględniając części kluczowych postulatów podnoszonych od lat przez stronę społeczną”.
W sprawie energii i klimatu. Rada Działalności Pożytku Publicznego w swoim stanowisku „w sprawie projektu ustawy o aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2023 r. z perspektywą do 2040 r.” (Kliknij) „wskazuje na konieczność ujęcia w KPEiK roli organizacji pozarządowych jako pełnoprawnych uczestników transformacji. Organizacje te powinny być: partnerami w procesach budowania świadomości obywateli i edukacji społecznej; uczestnikami monitorowania i ewaluacji KPEiK; uznane za beneficjentów programów finansowych wynikających z KPEiK, obok samorządów, przedsiębiorców i osób fizycznych. Brak takich zapisów grozi marginalizacją sektora pozarządowego, który odgrywał kluczową rolę w inicjowaniu i prowadzeniu wielu procesów transformacyjnych (…)”

Temat do dyskusji

Czy wiesz, że…

1794 – zaczyna obowiązywać (1 czerwca) Landrecht pruski czyli „Powszechne prawo krajowe dla państw królewsko-pruskich” (Allgemeines Landrecht für die Königlich Preussischen Staaten) kodeks obowiązujący w Prusach formalnie aż do roku 1900. Kwestie dotyczące stowarzyszeń (Kliknij od str. 299/305/ i nast.) określają, czym jest Gesellschaft (stowarzyszenie, wspólnota osób) i Corporation (osoba prawna mająca własne prawa i obowiązki). Nie wolno utworzyć żadnego stowarzyszenia czy korporacji bez zgody zwierzchniej władzy, a statuty, konstytucje i regulaminy muszą być zatwierdzone. Tajne stowarzyszenia (wolnomularstwo w tym znaczeniu nie było tajne) są całkowicie zakazane, bez możliwości uzyskania zgody. Władza sprawuje nad organizacjami nadzór, może je rozwiązywać „w interesie publicznym”, a członkowie mogli być indywidualnie pociągnięci do odpowiedzialności.

Jeszcze nie zapisałeś się na Biuletyn #prosteNGO? Możesz to zrobić poniżej!
Chcesz się podzielić informacjami lub komentarzami? Prześlij je na piotr.fraczak@ofop.eu